سه شنبه 28 آیان 1398
استاد محمدعلی مجاهدی به بهانه آغاز ماه محرم عنوان کرد:

بزرگ‌ترین آسیبی که اکنون کیان شعر آیینی را نشانه رفته شعارزدگی است

مجاهدی
    -     کد خبر: 9040
    -     تاريخ انتشار : 1398/6/9|15:35
محمدعلی مجاهدی، شاعر برجسته شعرآیینی، معتقد است: هر قدر ما از جوهره اصلی و ذاتی شعر فاصله بگیریم دو چندان به شعاری شدن و سطحی شدن آن کمک کرده ایم و همزمان باید دغدغه اصالت محتوایی شعر را در ذهن خود زنده نگه داریم و به آن متعهد باقی بمانیم.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، استاد محمدعلی مجاهدی به تعریف شعر آیینی و مشخصه‌های آن پرداخت و گفت: هر شعری که به لحاظ محتوایی، به نحوی متاثر از منابع متقن و حیانی خصوصا قرآن کریم و متون متین روایی و تاریخ اسلام باشد، از شهروندان شعر آیینی به شمار می‌رود.

مجاهدی یکی از شئون و مشخصه‌های شعر آیینی را تعهد دانست و بیان کرد: شعر متعهد از جهت تعهدی که دارد می‌تواند از انواع شعر آیینی باشد به شرطی که سمت و سوی تعهدش ماورایی و الهی باشد.

این شاعر در ادامه به پیشینه شعر آیینی پرداخت و بیان کرد: شعر آیینی در زبان فارسی از پیشینه مکتوب ۱۱۰۰ ساله برخوردار است و کسایی مروزی (۳۹۲-۳۴۲) اولین شاعر پارسی زبان شیعی و ولایی است که امروز نمونه‌هایی از آثارش را در اختیار داریم.

این شاعر انقلاب اسلامی سپس پیرامون وضعیت شعر آیینی امروز گفت: شعر آیینی پس از پیروزی انقلاب، خصوصا در دو دهه اخیر، به بالندگی چشمگیری نائل آمده و این به آن معنی نیست که در این ساحت شعری ریزش نداشته ایم بلکه این ریزش‌ها که غالبا به نوحه‌ها و اشعار هیئتی باز می‌گردد، در قبال رویش‌هایی که شاهد آن بوده ایم شاید قابل ذکر نباشد.

مجاهدی با اشاره به دست و پنجه نرم کردن دیرباز شعر آیینی با دشواری‌های بیشماری در قلمرو گسترده موضوعی، این جریان را به شاکله محتوایی آن مربوط دانست و افزود: دور شدن از منابع اصیل و دست اول، فاصله گرفتن از سرچشمه‌های زلال و رفع عطش کردن از آب‌های آلوده ای که بیش از ۱۱ قرن در بستر تاریخی در جریان بوده، دستاوردی بهتر از این نمی‌تواند داشته باشد که شاهد مطالب واهی، غیرمستند، پر از گزافه و خرافه و درآمیخته با غلو، موهن و تحریف آمیز باشیم، یعنی این حاشیه‌های مزاحم به جای متون سره و اصلی و  ریشه دار نشسته باشند و مجال عرض اندام و دلبری را از آنها گرفته باشند.

بنابراین، شاعران متعهد هم‌روزگار ما باید با نگاه نافذ و لایه شکاف خود، ابعاد ناگفته و ناشنفته فرهنگ گرانسنگ شیعی را رصد کرده و آنها را با بیانی صمیمی و در عین حال هنری به تصویر بکشند و هرگز و تاکید می‌کنم که هرگز به گفته‌ها و شنیده‌ها بسنده نکنند و از سرچشمه رفع عطش کنند نه گنداب‌ها و مرداب‌ها.

مجاهدی درباره بایدها و نبایدهایی که یک شاعر آیینی در شعر خود از لحاظ فرم، زبان و محتوا لازم است رعایت کند بیان کرد: یک شاعر متعهد آیینی باید به مطالبی که پیش از این به آنها اشاره شد، پای‌بند باشد و از آلوده شدن به مقوله‌های مزاحم و حاشیه ای بپرهیزد.

وی در این خصوص افزود: از نظر علمی و پژوهشی نیز باید به روز باشد و حتما فیض خلوت‌های شبانه و سحرگاهی را از دست ندهد تا برای عروج سروده‌های خود بال و پری تدارک ببیند. ازنزدیک شدن به خط قرمزها، و مناطق ممنوعه نیز به جهت موضوعی شدیدا پرهیز کنند و گرنه چه بخواهد و چه نخواهد آب به آسیاب دشمن ریخته و اهرم‌های لازم را در اختیار وهابیت شیعه ستیزِمنطق گریز قرار داده است.

وی در ادامه بر لزوم استفاده شاعران آئینی از فرم‌های متین و کارآمدی که توان بالایی در برقراری ارتباط با مخاطبان دارند، تاکید کرد و گفت: این شاعران باید در سروده‌های خود تا می‌توانند از زبان معیارفاصله نگیرید و محتوای شعر خود را از معارف ماورایی که رویکرد مردمی دارند، و نیز مقوله‌های عفیف و نجیب و ریشه‌دار و پاک و زلال سرشار کنند، همان مقوله‌هایی که با آیینگی یک شاعر متعهد آیینی کاملا سازگاری داشته باشد.

این شاعر برجسته شعر آیینی در پاسخ به این پرسش که آیا شعر آیینی قابلیت ترجمه‌ به زبان‌های دیگر و شناساندن معارف شیعی به جهانیان را داراست، اظهارداشت: شعر فارسی آیینی، که به خاطر جنبه‌های محتوایی، هم‌سویی تام و تمامی که با فطرت پاک انسان‌ها دارد، مسلما از ظرفیت و قابلیت بالایی برای برگردانیده شدن به زبان‌های زنده دنیا دارد.

وی در این خصوص هشدار داد: اگر از جوهره ذاتی و ماهوی شعر اصیل فاصله بگیریم، دو چندان به شعاری شدن و سطحی شدن آن کمک کرده ایم.

وی درباره پاسخ به این پرسش که حضور شاعران آئینی در مجالس مذهبی و نفس کشیدن درفضای هیئت، چقدر بر شعرشان تاثیردارد عنوان کرد: یک شاعر متعهد و مجرب آیینی‌سُرا پیش از آن‌که تاثیرپذیر باشد، باید تاثیرگذار باشد و حضور شاعران جوان و پرشور در این گونه محافل، مسلما در ذهن و فکر آنان اثر می‌گذارد و گاهی به تدریج، موجبات شعاری شدن سروده‌های‌شان را فراهم می‌سازد.

وی تاکید کرد: شور اگر با شعور همراه باشد امری ستودنی و حتی قدسی است، والّا فلا.

مجاهدی در پایان، بزرگترین خدمتی که شاعران آیینی ما در عرصه شعر آیینی می‌توانند انجام دهند را رویکرد حماسی و ارزشی به فرهنگ معنوی عاشورا و واگویی هنریِ ابَرمفاهیم فرهنگ عاشورا، که مغفول قرار گرفته، عنوان کرد و اظهار داشت: علیرغم تلاش بی وقفه شعرای دردآشنا در به تصویرکشیدن موارد یاد شده، هنوز کارهای ناتمام بسیاری وجود دارد که انشاءالله با همت عاشورایی سرایان هم‌روزگار ما سرو سامان خواهد یافت.

انتهای پیام/

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال