چهارشنبه 27 شهریور 1398
رمان «زاغی» در سی‌ویکمین جلسه «آینه‌بندان» نقد و بررسی شد

باباخانی: تعدد شخصیت در رمان «زاغی» ویژگی بارز اثر است/ آریانفر: «زاغی» پیش از رمان طرح یک فیلم‌نامه بود

خسرو باباخانی، نویسنده و منتقد
    -     کد خبر: 8925
    -     تاريخ انتشار : 1398/5/30|16:17
خسرو باباخانی، نویسنده و منتقد، در این نشست گفت: شخصیت‌های رمان «زاغی» به‌دور از سطحی‌نگری، اصلا حضور سایه‌ای و کارتونی نداشته و تماما عمیق در ذهن مخاطب ثبت می‌شوند.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری، سی‌ویکمین جلسه «آینه‌بندان» با موضوع نقد و بررسی کتاب «زاغی» نوشته محمدرضا آریانفر در فروشگاه سوره مهر برگزار شد. این جلسه نقد و بررسی با حضور نویسنده اثر و خسرو باباخانی به عنوان کارشناس برپا شد.

محمدرضا آریانفر، نویسنده رمان «زاغی»، در ابتدای این نشست گفت: چند دغدغه از خوزستان در ذهن دارم که در این اثر نیز دیده می‌شود. این دغدغه‌ها شامل شط کارون، نخلستان و نوعی مرغ دریایی به اسم «غاگ» است.

آریانفر افزود: پیش از نوشتن رمان «زاغی» طرح فیلم‌نامه آن را نوشته بودم. چرا که قاب تصویرسازی‌ها و ظرفیت‌های تصویری این رمان بسیار قابلیت تبدیل به یک تله فیلم 90 تا 100 دقیقه‌ای را دارد. این رمان به مسائل بسیاری از پیرامون جنگ اشاره دارد و تنها محدود به داستان کلی نمی‌شود؛ چرا که در دل این رمان و در کنار موضوع کلی و اصلی داستان، داستانک‌هایی را آورده‌ام تا بتوانم به هدف غایی خود در داستان دست پیدا کنم.

وی که اصالتا اهل خرمشهر است، افزود: هشتاد درصد مطالب آورده شده در این اثر برگرفته از خاطرات شخصی من است؛ چرا که در منطقه‌ای که زندگی می‌کردیم کمی سحرآمیز بود. این منطقه که در قسمت شرقی خرمشهر قرار دارد به دلیل نخلستان‌ها و بیابان‌هایی که هم‌زمان دارد حال و هوای رازآلودی را به ساکنین آنجا القا می‌کند.

*رمان «زاغی» طراحی و مهندسی ضعیفی دارد

خسرو باباخانی، نویسنده و منتقد، در این نشست در مورد رمان «زاغی» و نویسنده اثر گفت: اگر چه آقای آریان‌فر در نوشتن این داستان موفق است و متن این اثر قوی است. ولی به اعتقاد من کتاب دو ایراد اساسی دارد. اول شکسته نوشتن دیالوگ‌های داستان است که البته این‌گونه نوشتن ما را یاد آثار صادق چوبک می‌اندازد. دومین ایراد کتاب بومی‌نویسی آن است. به هر حال این کتاب قرار است به خواننده نوجوان امروز در سرتاسر کشور برسد که به دلیل استفاده نویسنده از کلمات بومی خواندن کتاب برای نوجوان غیر بومی دشوار است.

باباخانی افزود: یکی دیگر از مشکلات این اثر در مقدمه آن است. چرا که نویسنده مقدمه و آغاز داستان را طولانی کرده است. به این ترتیب یافتن خط داستان سخت می‌شود.

وی با اشاره به داستانک‌هایی که در این رمان آورده شده است، گفت: برخی از این داستانک‌ها آنچنان پررنگ است که گاهی بر داستان اصلی غلبه می‌کند و آن را تحت شعاع خود قرار می‌دهد.

باباخانی ادامه داد: رمان «زاغی» طراحی و مهندسی ضعیفی دارد؛ چرا که می‌شود برخی از داستانک‌ها را از این رمان حذف کرد و هیچ مشکلی برای اصل داستان پیش نیاید. هنگامی که طراحی و مهندسی یک رمان قوی باشد هیچ چیزی نمی‌توان به آن اضافه و یا کم کرد. این موضوع زمانی خود را نشان می‌دهد که با افزایش و یا کاهش بخشی از رمان ساختمان آن فرو بریزد. در این شرایط می‌توانیم یک رمان را با طراحی و ساختاری قوی و مستحکم بدانیم. همچنین اگر با کاهش و یا افزایش به رمان ساختمان آن تغییر نکند نشان دهنده ضعف در مهندسی آن است.

باباخانی ادامه داد: ابتدای این کتاب به نظر می‌رسید زمان داستان به قبل از انقلاب مربوط می‌شود؛ چرا که از بازی‌های کودکانه ویژه و خاصی حرف می‌زند که آدم را با خود به گذشته‌های دوری می‌برد. بازی‌هایی از جمله عکس‌برگردان و شبیه به آن که کمتر پس از هشت سال دفاع مقدس با آن مواجه بودیم. اما پس از پیش‌روی در داستان متوجه شدم به بعد از هشت سال دفاع مقدس مربوط می‌شود.

این نویسنده و منتقد در مورد نقاط قوت رمان «زاغی» افزود: این اثر را می‌توان یک اثر دفاع مقدسی دانست. اما اثر دفاع مقدسی که نه شعاری است و نه مستقیم‌گویی دارد. یکی از ویژگی‌های اصلی آن نیز همین است که دفاع مقدس را در حاشیه داستان آورده و غیر مستقیم به آن می‌پردازد.

باباخانی افزود: تعدد شخصیت‌های این رمان یکی دیگر نقاط قوت اثر است. چرا که معمولا نویسنده‌ها تا جایی که می‌توانند شخصیت‌های کم را وارد داستان می‌کنند تا کار برای خودشان راحت‌تر شود. اما شخصیت‌هایی که آریان‌فر در این رمان آورده است هم تعداد زیادی هستند و هم هرکدامشان نقش موثر و پر رنگ دارند. این شخصیت‌ها به‌دور از سطحی‌نگری اصلا حضور سایه‌ای و کارتونی ندارند. بلکه تمامی شخصیت‌ها عمق داشته و در ذهن مخاطب ثبت می‌شوند.

وی در پایان گفت: این اثر علاوه بر توصیف‌های بسیار دوست‌داشتنی خود، صحنه‌پردازی‌های فوق‌العاده‌ای دارد. این صحنه‌پردازی‌ها به‌شدت به دل من نشسته است. در کل از این اثر خوشم آمد و دلم با آن همراه شد.

انتهای پیام/

سایر تصاویر

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال