پنج شنبه 21 آذر 1398
در کارگاه شعر نیما مطرح شد

علیپور: شعر فاقد موسیقی، بسیاری از ارزش‌هایش را از دست می‌دهد

مصطفی علیپور
    -     کد خبر: 8743
    -     تاريخ انتشار : 1398/5/16|14:36
به همت مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری، کارگاه شعر نیما سه‌شنبه ۱۵ مردادماه با حضور مصطفی علیپور شاعر، منتقد و مدرس این کارگاه، در حوزه هنری برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، مصطفی علیپور در این کارگاه ضمن نقد و بررسی شعرهای تازه هنرجویان، به بحث یادشده پرداخت و گفت: هیچ شعری بدون وزن و موسیقی قابل تصور نیست؛ شعری که فاقد موسیقی است و زبانش در بستر موسیقی شکل نگیرد، بسیاری از ارزش‌هایش را از دست می‌دهد. حتی در شعر بی‌وزن موسوم به شعر سپید هم، یکی از تقلاهای شاعر باید تأمین موسیقی زبان باشد. احمد شاملو که بنیان‌گذار شعر سپید است و منوچهر آتشی که از سپیدسرایان برجسته است هم، این کار را کرده‌اند. آتشی به‌خصوص در دو دفتر شعر آخرش بسیار به این امر توجه داشته و موسیقی را در زبانش حفظ کرده است.

این مدرس و منتقد شعر دراین باره ادامه داد: زبان شعر را باید به زبان طبیعی کلام نزدیک کنیم، اما در این میان به غلط از نیما نقل قول کرده‌اند که «هرطور که حرف می‌زنید، همان‌طور هم شعر بگویید»؛ اما نیما این‌گونه گفته است که: «این کار را باید با حفظ ارزش‌های زیبایی‌شناختی شعری انجام دهید، نه اینکه حرف‌های عادی بزنید و شعر پندارید.» به همین دلیل است که این افراد به طور کلی از وزن خارج شده‌اند، این در حالی است که نیما از وزن خارج نشده است.

علیپور در ادامه با مراجعه به کتاب «حرف‌های همسایه» نیما به خواندن نامه ۷۰ از این کتاب پرداخت و گفت: نظریه‌های نیما درباره موسیقی شعر زیاد است، اما در این نامه با نگاه کردن به کوتاه و بلند بودن موج‌های استخر خانه‌اش و الهام از آن پدیده طبیعی، به طرح بحث کوتاه و بلند بودن مصراع‌ها در شعر پرداخته است. نیما خیلی از فرم‌های شعرش را از طبیعت الهام گرفته است.

وی در این خصوص بیان کرد: حرف نیما در این نامه این است که التزام طبیعی به شعرش بدهد. محمد حقوقی هم دراین باره می‌گفت وقتی که حرف می‌زنیم، همه سطرهای حرف‌های ما اندازه هم نیستند و جمله‌ها و عبارات چند کلمه ای و حتی تک کلمه ای داریم. البته در شعر نیما ندیدم که یک حرف به عنوان مثال «و» به عنوان مصراع باشد.

علیپور در ادامه این مبحث به واحد در شعر نیما پرداخت و گفت: کسانی به دنبال واحد در شعر نیما هستند، اما نیما واحدی در شعرش در نظر نگرفته است و مصراع‌های کوتاه و بلند، همدیگر را در شعرهایش تکمیل می‌کنند. در واقع باید کل شعر، یک واحد باشد به‌ویژه در شعرهای کوتاه.

وی در ادامه به بحث قافیه در شعر، به‌خصوص بر اساس شعر و آموزه‌های نیما پرداخت و گفت: قافیه را باید با طنین مضاعف ساخت و طوری باشد که انتهای جمله را ببندد.

علیپور در ادامه با اشاره به اینکه شاملو به طور کلی از وزن عروضی عدول کرده بیان کرد: با وجود این، در جاهایی از قاعده آزادی اختیار در انتخاب قافیه استفاده کرده و فقط کافی است که این قافیه، تأثیر قافیه را در شعر بگذارد. برای نمونه شاملو در این شعر، از قافیه استفاده لازم را کرده است:

«اگر که بیهده زیباست شب/ برای چه زیباست/ شب/ برای که زیباست؟ /شب و...»

گفتنی است، کارگاه شعر نیما، ساعت ۱۵ سه‌شنبه‌های هر هفته به همت مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری، با حضور مصطفی علیپور و به منظور شعرخوانی و نقد و بررسی شعر نیمایی و سپید از لحاظ زبان، فرم و ساختار با تاکید بر آموزه‌های نیما در سالن کنفرانس مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری برگزار می‌شود و علاقه‌مندان برای حضور در آن می‌توانند به سالن یاد شده واقع درخیابان سمیه، نرسیده به خیابان حافظ مراجعه کنند.

انتهای پیام/

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال