یکشنبه 27 مرداد 1398
هفتمین گردهمایی اصحاب علوم انسانی و اجتماعی انقلاب اسلامی برگزار شد/۱

سید آرش وکیلیان: در آستانه تکانه‌های بزرگ هستیم/ محمدرضا اصنافی: انقلاب اسلامی امروز باید قدرتش را از تکثر بگیرد

نشست اصحاب علوم اجتماعی
    -     کد خبر: 7961
    -     تاريخ انتشار : 1398/3/5|12:43
هفتمین گردهمایی اصحاب علوم انسانی و اجتماعی انقلاب اسلامی به میزبانی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی، در حوزه هنری برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، در این نشست جمعی از اساتید و پژوهشگران و فعالان حوزه علوم انسانی علاقه‌مند به انقلاب اسلامی و دغدغه‌مند حل مسائل و مشکلات کشور به نمایندگی از مراکز علمی و پژوهشی خود به ارائه آخرین تلاش ها و دستاوردهای علمی حاصله پرداختند.

دکتر سید آرش وکیلیان از مرکز ملی فضای مجازی درباره «حکمرانی در فضای مجازی»،

دکتر زهرا ابوالحسنی از پژوهشکده مطالعات فناوری درباره «صورت‌بندی الگوی پیشرفت ایرانی اسلامی مبتنی بر تجارب موفق تکنولوژیکی کشور»،

دکتر محمدرضا اصنافی پیرامون «اقتضائات سیاستی جامعه شبکه‌ای»،

سید حسین شهرستانی از پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی با موضوع «ضرورت های حفظ زبان فارسی به عنوان محور حفظ هویت ایرانی اسلامی»،

دکتر احسان شاه قاسمی هیئت علمی گروه ارتباطات دانشگاه تهران درباره «ضرورت و اهمیت حوزه پژوهشی فرهنگ شهرت»،

دکتر احمد نادری هیئت علمی دانشگاه تهران و رئیس مرکز مطالعات و تحقیقات دانشگاه تهران پیرامون «اهداف و برنامه‌های آتی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران»،

دکتر حجت میان آبادی هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس درباره «ضرورت توجه به حوزه میان رشته ای هیدرولوژی اجتماعی»،

دکتر محمد رحمتی درباره «ویژگی‌های سوژه نئولیبرال در جامعه ایران»،

دکتر علی مصطفوی عضو مرکز رشد دانشگاه امام صادق پیرامون «طراحی شاخص ترکیبی عدالت اجتماعی»، به ارائه یافته‌های پژوهشی و ایده‌های خود پرداختند.

در ابتدای این نشست میثم مهدیار معاون پژوهشی پژوهشکده فرهنگ و هنر ضمن ارائه تاریخچه ای از نحوه شکل‌گیری این گردهمایی در سالیان گذشته، «علاقه به انقلاب اسلامی» و «دغدغه حل مشکلات و مسائل کشور» را نقطه مشترک حاضران در این جمع عنوان کرد.

سید آرش وکیلیان: در آستانه تکانه‌های بزرگ هستیم

«تحول تمدنی و استعمار مجازی؛ هشداری به دستگاه های حاکمیتی» عنوان ارئه دکتر وکیلیان پژوهشگر مرکز ملی فضای مجازی بود.

وکیلیان با بیان اینکه تحول تمدنی تقریبا از سده بیستم به تدریج شروع شده و در حوزه رسانه تا حدی بالغ شده و در حوزه‌هایی مثل ارزی و پولی در حال ایجاد است و به تدریج حوزه‌های دیگر نظامی و سیاسی را درگیر خواهد کرد گفت: با مطالعات آینده پژوهانه‌ای که دوستان مجموعه سراج انجام دادند تا سال ۲۰۵۰ هم ما دچار این عدم استقرار هستیم تا به تدریج این نظم جدید ایجاد شود.

این کنشگر و فعال حوزه علوم اجتماعی در ادامه افزود: ما در آستانه‌های تکانه‌های بزرگ هستیم، مثلا در سده بیستم یک حوزه نشر بزرگ پشت سر رسانه‌ها بود و فقط چند خبرگزاری بزرگ بودند که نظام خبری را در جهان می‌ساختند و در یونسکو منازعه بر سر لزوم ایجاد جریان متوازن خبری بود، اما در عصر رسانه‌های اجتماعی بنگاه‌های رسانه ای در این پلتفرم تبدیل به بازیگری می‌شوند که اگر کاربر حرفه ای بتواند خوب ازین ظرفیت استفاده کند معادل یکی از این کارکردها خواهد بود. کنترل این فضا برای کل دنیا به معضل تبدیل شده مثلا در آمریکا مشکل چگونگی کنترل فیس بوک وجود دارد یا خود فیسبوک به دنبال کنترل ترول‌ها و شناسایی خرابکارها در این شبکه است. در حوزه ارزی و پولی با آمدن تکنولوژی‌هایی مثل بلاک چین این بحث طرح می‌شود که بانک‌ها در نظام پولی و ارزی جایگاهشان را به زودی ازدست خواهند داد و تا ۱۰ سال دیگر پول‌های مختلف مثل بیت کویین و مسئله سنجش اعتبار ارزها را خواهیم داشت.

وکیلیان افزود: بر اساس برآوردی که وجود دارد هم‌زمان با تحولات فناوری، در حوزه‌های مختلف زیست اجتماعی‌مان هم دچار این تحولات می‌شویم. مثلا در حوزه دولت نمایندگی تا ۳۰ سال آینده اینکه نمایندگان در مجلس بنیشنند و بخواهند چیزی تصویب کنند، مضحک به نظر می آید.

این دانش آموخته دانشگاه باقرالعلوم در ادامه گفت: استعمار مجازی پازل قدرت‌های بزرگ است که در این فضا سیطره دارند و می‌کوشند آن نظم مد نظرشان را حاکم کنند. مثلا این پیشتازی و اعمال نظم به صورت صریح در سال ۱۹۹۲ در سنا تصویب شد یا اجلاسی در فرانسه که در آن آقای مکرون اذعان کرد ما اینترنت آمریکایی و چینی نمی‌خواهیم.

از این پس ما «اینترنت‌هایی» خواهیم داشت که هر کدام خواستار اجرای اکوسیستم خودشان هستند تا اراده و سیاست و نفوذ را از طریق شرکت‌هایشان اعمال کنند و از این طریق مدافع منافع خودشان باشند. سطوح استعمار یکی بحث تحلیل داده‌های عظیم را در بر می‌گیرد که مجموعه رفتارها در پلتفرم اجتماعی را جمع‌آوری کرده و مثلا از طریق اپلیکیشن‌ها مدیریت رفتار می‌کند و همچنین خرابکاری و کارهای سیاسی در کشورها را شامل می‌شود. این چالش بین المللی است؛ فقط مختص کشور ما به خاطر تعارض ارزشی‌ای که  با نظام سرمایه‌داری داریم نیست بلکه چین و روسیه و فرانسه هم تعارض دارند.

این پژوهشگر مرکز ملی فضای مجازی در انتها اشاره کرد که مرکز ملی هم با توجه به این فضا به دستگاه‌های حوزه حکمرانی هشدار داد که اگر بدین منوال اداره کشور را پیش ببرید موزه‌دار خواهید شد و مناسبات فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی و غیره در حوزه‌هایی رخ می‌دهد که شما نقشی در آن ندارید.

زهرا ابوالحسنی: به‌دنبال الگوی پیشرفت از دل تجربه‌ها هستیم

ابوالحسنی در این نشست ابتدا دغدغه‌ها و رویکردهای پژوهشکده مطالعات فناوری را توضیح داد و سپس به فعالیت‌های انجام شده و ایده‌هایشان برای آینده در گروه مطالعات جامعه و پیشرفت این پژوهشکده پرداخت.

ابوالحسنی که دکترای سیاست‌گذاری علم و فناوری از دانشگاه علامه طباطبایی دارد، ساختار این پژوهشکده را ذیل نهاد ریاست جمهوری  معرفی کرد و گفت فضا و جنس دغدغه‌های آن بیشتر از آنکه متمرکز بر رویکرد دولت‌ها باشد معطوف به انقلاب پیش می‌رود و دارای چهار گروه پژوهشی است: مطالعات بین الملل، جامعه و پیشرفت، اقتصاد دانش بنیان و آینده پژوهی.

ابوالحسنی افزود: رویکرد اصلی پژوهشکده برخلاف دیگر پژوهشکده‌ها شروع از مسائل و ادبیات نیست بلکه نقطه شروع ما مسائل واقعی کشور و مسائل انقلاب اسلامی است که رصد می‌کنیم و بر این اساس پروپوزال آماده می‌شود؛ او با تاکید بر اینکه کار به صورت نظری پیش نمی‌رود بلکه به مسائل کاربردی ختم می‌شود و بعد از پژوهش هم به پایان نمی‌رسد؛ بحثی تحت عنوان کاربست را مطرح کرد که بر پایه آن هنگامی که پژوهش‌ها به اتمام می‌رسد در چند سال بعد بر روی تبدیل شدن به اثرات اجتماعی و اثرات سیاستی تمرکز می‌کنیم و فعالیت‌هایی همچون گفتمان‌سازی و ارتباط با سیاست‌گذاران و مسئولان امر داریم تا پروژه به یک اتفاق و تغییر بیرونی تبدیل شود.

مسئول گروه مطالعات جامعه و پیشرفت در خصوص تشکیل این گروه گفت: گروه ما دغدغه اش دنبال کردن محورهای الگوها و مدل‌های بومی پیشرفت و مسائل پیشرفت  است. در حالی که رویکرد غالب برای استخراج آن الگوها شروع از بحث‌های مبنایی و روایات و فلسفه‌هاست و بعد رسیدن به الگو و توسعه دادن آن.

وی افزود: برخلاف آن دیدگاه رویکرد بدیع پژوهشکده این است که تجاربی که داریم با یک سری شاخص‌ها شناسایی کنیم تا منبعی برای رجوع  باشند واز دل آن ها الگوها را بیرون بکشیم.

ابوالحسنی این‌طور ادامه داد:  البته ما برای نظریه پیشرفت رویکرد مبنا به مدل هم داشتیم، سعی کردیم به نظرات مقام معظم رهبری به عنوان یک اندیشمند اسلامی که نگاه راهبردی دارد و به ما کمک می‌کند، رجوع کنیم.

این فارغ التحصیل دکترای سیاست‌گذاری علم و فناوری در ادامه گفت: ما اولین پروژه ای که طراحی کردیم بحث تجربه نانو بود. نانو با یک سری شاخص‌ها و معیارهای کلی تجربه ای بود که سعی کردیم به دنبال روش‌های متمایز که در آن استفاده شده بود، گفتمان سازی کنیم؛ زیرا مسیری که نانو برای پیشرفت خود طی کرده بود و اهمیتش را بین مسئولان و مردم و دانشجوها و… نشان داده بود، مسیری متمایز از روش‌های مصوب و مرسوم پیشبرد فناوری بود.

ابوالحسنی افزود: ما این تجربه را به مدل نظری تبدیل کردیم و برای پیگیری رویکرد استقرایی از تجربه به مدل افرادی که چنین نگاهی دارند و یا در این زمینه فعالیت می‌کنند، شناسایی کردیم، حلقه تجربه‌نگاری پیشرفت را تشکیل دادیم و تلاش می‌کنیم این نگاه را بین سیاست‌گذاران و فعالین علوم انسانی و فعالین فرهنگی نهادینه کنیم.

مسئول گروه مطالعات جامعه و پیشرفت دسته دیگر فعالیت‌هایشان را توضیح داد و گفت: گروه دیگر فعالیت‌ها از جنس گفتمان سازی و کارهای ترویجی است.

وی افزود: به خاطر رخوتی که در بحث الگوی پیشرفت بود، حتی نخبگان علوم انسانی آنچنان که باید با موضوع درگیر نشدند و بعد از بیرون آمدن سند هم تحرک و انتقادی صورت نگرفت؛ بعد از فراخوان رهبری به دنبال کمک برای تولید محتوای نقادانه، ارتقای سند و دغدغه‌مند کردن بعضی از افراد جبهه انقلاب هستیم تا یک فشاری به وجود بیاید و انتقادات را قبول بکنند و منجر به اصلاح سند شود.

محمدرضا اصنافی: انقلاب اسلامی اگر روزی حاصل وحدت بود امروز باید قدرتش را از تکثر بگیرد

«جامعه شبکه ای در نسبت با انقلاب اسلامی» عنوان ارائه دکتر اصنافی این پژوهشگر حوزه رسانه بود. اصنافی با بیان این سوال که آیا رسانه‌های اجتماعی باعث انسجام جوامع شدند یا باعث فردی شدن؟ بحث فردی شدن جوامع و انفکاک افراد به خاطر وجود اینترنت را مطرح کرد و گفت: اصل پدیده اینترنت فارغ از محتوای آن یک پدیده ضد انقلاب است. زیرا انقلاب یک فضای تمدنی و شهری است. در صورتی که پدیده انقلاب اسلامی را تاریخی و ایستا ندانیم بلکه پویا و در حال شدن بدانیم تضاد بین انقلاب و پدیده اینترنت قابل مشاهده است.

اصنافی افزود: اما آنچه امروز به نظر می آید رسانه‌های اجتماعی در جامعه شبه مدرنیته فانتزی ما باعث هویت بخشی شدند و تأثیرگذاری دو عنصر قدرت و ثروت را بر روی هویت‌های تحت فشار از بین بردند که این اتفاق در راستای ظهور و بالندگی و ادامه پدیده انقلاب است.

این دانش آموخته مدیریت رسانه مسئله تغییر نظم قدرت را مطرح کرد و گفت: اگر همین ۱۰ سال گذشته در رسانه نیازمند قدرت و ثروت بودیم اکنون رسانه‌های اجتماعی امکان تاثیرگذاری دارند و به صورت بافت هرمی بروز پیدا کردند. با اینکه بروز صدرصد نیست و کنترل شده است اما در حوزه عدالت با تغییر به نفع گفتمان انقلاب اسلامی پیش می‌رود.

اصنافی افزود: با چنین تغییری لایه‌های اجتماعی به سمت فشرده شدن می‌رود و جامعه به سمت مسطح شدن حرکت می‌کند؛ منبع قدرت به تبع آن، قدرت سیاسی و قدرت‌های اقتصادی و قدرت اجتماعی ایجاد می‌کند. هر چه از هرم به سمت پایین می‌رود، به سمت توزیع شدگی قدرت حرکت می‌کنیم.

این فعال سابق در مرکز ملی فضای مجازی بیان کرد: اساسا ساختار نظام سیاسی، فرهنگی و اقتصادی نیازمند تغییر متناسب با شرایط است. مثلا در ساختار وزارت ارشاد کتابی با سه هزار تیراژ که دو هزارتای آن را نهاد کتابخانه‌های عمومی می‌خرد و کاری نمی‌کند و بقیه در مغازه‌ها می‌ماند با یک فرایند ممیزی مواجه هست در عین حال در فضای رسانه ای سیل عظیمی از محتوا تولید می‌شود. در نتیجه این ساختار وزارت ارشاد حالت موزه ای دارد و جایی در مناسبات اجتماعی و فرهنگی ندارد.

اصنافی با ذکر مثال دیگری بیان کرد: همین الان در داخل کشور رمزوردهایی طراحی کردند و در سطح بین الملل با رقم‌های بالایی خرید و فروش می‌کنند، عددهای بسیاری در حال جذب اند. نظام بانکی کشور اگر نتواند این عقب ماندگی اش را رفع کند در این سیستم جدید هضم می‌شود و نظام توزیع و مالیاتی و اقتصادی منحل می‌شود.

این دانش‌آموخته مدیریت رسانه و فعال رسانه ای ادامه داد: باید اول درک کرد چه تغییری در حال رخ دادن است؛ از تمرکز به توزیع شدگی می‌رویم. ما باید بپذیریم پدیده انقلاب اسلامی اگر روزی حاصل وحدت بود امروز باید قدرتش را از تکثر بگیرد.

اصنافی افزود: ابعاد جامعه روی چند ستون بنا شده که بُعد اجتماعی کامل به این حوزه منتقل شده است، بُعد اقتصادی در حال انتقال است، نظام قضایی ما تحت قوانین ایالات متحده آمریکا هست و اعمال مجازات می‌شود. باید بپذیریم وقتی می‌توانیم صاحب پلتفرم باشیم که اول صاحب پلتفرم‌های اجتماعی باشیم.

انتهای پیام/

سایر تصاویر

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال