سه شنبه 31 اردیبهشت 1398
غلامرضا گراوندی:

آخرین ورژن یک قهرمان فراملیتی

رمان رستاخیزعاشقی، نوشته محمدسرشار
    -     کد خبر: 7772
    -     تاريخ انتشار : 1398/2/12|13:15
رمان رستاخیزعاشقی، نوشته محمدسرشار، سومین کتاب و اولین رمان منتشره از این نویسنده است.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، رمان رستاخیزعاشقی، نوشته محمدسرشار، سومین کتاب و اولین رمان منتشره از این نویسنده است. موضوع این رمان، مبارزات عدالت طلبانه علیه ظلم پیچیده، حرفه‌ای و خانمان‌برانداز مافیای اقتصادی است.
رمان، شرح سرگذشت جوان عدالت طلبی به نام یحیی حداداست که به مبارزه بامافیای اقتصاد پرداخته و در نهایت جان برسر این کار می‌نهد.
مهم‌تر از نقد جنبه‌های فنی کار، بایست به این اتفاق نظر با نویسنده رسیدکه اهمیت پرداختن به معضل مافیای اقتصاد و ویژه خواری«رانت خواری» برای مخاطب چیست.
مهمترین این جنبه‌ها، اهمیت ملی، اهمیت فرا ملی و اهمیت تاریخی آن است.
از جنبه ملی، اهمیت این موضوع بسیار بیشتر از آن حدی است که به نظر می‌رسد. اگرتقسیم بندی معروف «چهار درصد و نود و شش درصد» را بپذیریم، که در آن چهار درصد ایرانی‌ها، بدون زحمت کشیدن، روز بروز ثروتمند­تر و نود و شش درصد باقیمانده، علیرغم زحمت کشیدن، روز بروز فقیرتر می‌شوند، می‌توانیم به عملکرد مخوف، فرد-فردشمول، قاطع و ضد انسانی مافیای اقتصاد (که منبع اصلی تغذیه‌اش رانت خواری و دلالی است) در سطح ملی، پی ببریم.
گفتنی است که مافیای اقتصاد، دامنه عملکردش فراگیرتر و ماهیتش خطرناک‌تر از مافیای سیاسی یا مافیای مواد مخدر بوده و گاه پدرخوانده و هدایت کننده دو مورد اخیر برای اهداف خود است.
از لحاظ فراملی هم، اهمیت بررسی عملکرد مافیای اقتصاد، کم از اهمیت ملی آن نیست. قابل انکار نیست که امروزه مافیای اقتصاد، به راحتی حکومت‌ها و رژیم‌های سیاسی را دگرگون و ساقط می‌کند. نه فقط رژیم‌های ملی، که گاهی اتحادیه‌های چند ملیتی (مثل بلوک شرق) توسط مافیای اقتصاد، از صحنه جهانی حذف یا به حاشیه رانده می‌شود.
اینجا هم می‌توانیم بگوییم دست کم نود درصد سیاست بین‌الملل، روابط بین‌الملل و اقتصاد بین‌الملل توسط مافیای اقتصاد (گاه تحت عناوین موجه و فریبنده‌ای همچون جهانی شدن اقتصادی...)شکل داده می‌شود.
اما از لحاظ تاریخی هم، اهمیت این موضوع، کم از دو زمینه قبلی نیست. چرا که اکثریت قریب به اتفاق مبارزات عدالت طلبانه تاریخ بشر در جهت مبارزه با ناعدالتی اقتصادی بوده است. برای شاهداین مدعا، فقط یک نمونه از تاریخ اسلام را بررسی کنیم کافی‌ست. پس از گسترش فوق‌العاده قلمرو اسلامی در صدر اسلام، شاهد پیدایش معضل مافیای بنی‌امیه هستیم.
امام علی (ع) دلایل پذیرش خلافت و آن‌همه مبارزات و خون دل خوردن را در خطبه شقشقیه(خطبه سوم نهج البلاغه) اینگونه می‌فرماید:«خداوند علما را مواخذه می‌کند که خوردن ظالمان وگرسنگی مظلومان را ببینند و آرام بگیرند.
پس می‌توان گفت که مبارزه با مافیای اقتصاد، ازجنبه‌های ملی، فرا ملی و تاریخی، مهمترین مسئله و چالش جوامع انسانی بوده، هست و خواهد بود. بطوری که اگر بگوییم اَس‌ و‌ اساس هدف زندگی اجتماعی انسان‌ها نیز همین است، راه به خطا نبرده‌ایم.
در رستاخیز عاشقی، نویسنده به این مهم پرداخته است. پرداختن به اصلی‌ترین چالش زندگی بشری، مثل راه رفتن برلبه تیغ است. کار در این دامنه حساس و لغزنده، جسارت، اعتماد به‌نفس بالا و دغدغه انسان‌دوستانه فراوانی، لازم دارد. برای این کار، باید مطالعات، تجربیات، احساسات، فرآورده‌های هوشی و نکته‌های بصیرتی قرن‌ها و نسل‌های گذشته را فشرده و دسته‌بندی کرده و در یک مجموعه موجز و به‌روز شده، به مخاطب ارائه داد.
رمان، تا حد قابل قبولی این کار را انجام داده است.
نویسنده، به ظاهر به مبارزات یک طلبه جوان آهنگر پرداخته. اما اگر دقیق نگاه کنیم، هم قهرمان و هم ضد قهرمانان، هرکدام عامل‌های کافی را برای تبدیل شدن به نماد خیر و شر در ابعادی اسطوره‌ای دارند.
یحیی حداد که نامش، ترکیبی از دو عامله اسلامی _ایرانی‌ست، حرف تازه نویسنده و نوآوری رمان برای این منظور است. چه چیزی او را لایق کسب چنین امتیازی می‌کند؟ مهمترینش شخصیت سهل و ممتنع اوست.
این قهرمان در جاهایی که زندگی عادی‌اش رامی‌گذراند، هیچ خاصه شخصیتی چشم‌گیری ندارد. او یک جوان بیست و دو_سه ساله است که دختری را عقد کرده و در تدارک مراسم عروسی‌ست. در ابتدای رمان، او هنوز درگیر مبارزه با مافیای اقتصادی نشده است. در اینجا تمام هم و غم‌ش لذت بردن از این بازه زمانی عسلی است.
در صحنه آغازین رمان، او به منزل نامزدش می‌رود و در سرسرای خانه، از شوخی با نامزدش همچون تماس فیزیکی و ربودن بوسه‌ای از او سرمست می‌شود. اما همچنان اضطراب آن را دارد که ورودشان به اتاق دیر نشود تا خانواده نامزدش از تاخیر ورود این دو، غیرتی نشوند.

درچنین صحنه‌هایی‌گویی یک انسان کاملا معمولی از قشر فرودست جامعه را می‌بینیم. اما همین جوان شیطان و بازیگوش، وقتی وارد مبارزه با مافیای مخوف اقتصادی_سیاسی می‌شود، تمام قابلیت‌های اندیشگی، گفتاری و رفتاری یک رهبر پخته، با تجربه و سیاس را دارد. در کشاکش ماجراهای مبارزه، او برفراز و فرود اصول مبارزه، مدیریت هیجان وحفظ انگیزه‌های انقلابی افراد، تسلط برقوانین و رعایت حقوق شهروندی، و تمام عامل‌های مورد نیاز برای پیشبرد یک جنبش آرمانی-مدنی، احاطه و اشراف کافی دارد.
شخصیت‌پردازی منحصربفرد و زیرپوستی نویسنده، یک مصداق عینی«رای پیرو بخت جوان »را که لازمه یک رهبر سیاسی امروزی‌ست، به مخاطب ارائه می‌دهد.
درصحنه‌هایی که این قهرمان به تبیین عملکرد باند«اژیان» در نفوذ به ادارات و سیستم قضایی می‌پردازد، گویی یک حقوقدان خبره و مجرب است که عمری در دادگاه‌ها و ادارات دولتی به دست و پنجه نرم کردن با کاربرد قوانین، نقاط ابهام و تعطیلی قوانین،گریزگاه‌های قانونی، تفسیر قوانین و...پرداخته است. همچنین این جوان، درجاهایی که حرکت جریان انقلابی را مخالف اصول شرعی می‌بیند، بصیرتش او را یک عالم دینی می‌نماید که عمری با اصول و احکام دینی سر وکار داشته و در این حیطه استخوان خرد کرده است.
جمع تمام این خاصه‌های هر کدام ممتاز، ویژگی منحصربفرد، جسورانه و تازه‌ای به شخصیت یحیی حداد داده که او را نوبر ادبیات انقلاب و از تمام شخصیت‌های انقلابی که تاکنون در تاریخ ادبیات انقلاب خلق شده‌اند، استثنا می‌کند. یک شخصیت جامع و مانع که جز در ایران اسلامی معاصر، قابل طراحی، تخیل، پردازش، آفرینش و لمس نیست. یحیی حداد ورژن نهایی و آخرین نسخه یک مبارز آرمان‌خواه و عدالت طلب برای همه نسل‌هاست بطوری که در آینده هم محتاج به روزرسانی نخواهد بود. هدیه‌ای به مردمی که تشنه عدالت و مبارزه بامافیای پیچیده و حرفه‌ای اقتصادی_سیاسی هستند.
اینها نکاتی در مورد فقط یک جنبه شخصیت پردازی این رمان است. دیگر جنبه‌ها، مثل نثر روان، پرداخت فنی، لحن غنایی، سبک‌دستی و چالاکی قلم نویسنده،کشش رمان، واژه‌سازی و ایجاد ترکیب‌های بدیع کلامی و... عناصر برجسته دیگر رمان‌اند که باید در فرصت کافی به آنها پرداخت.
نتیجه گیری کلی آنکه: خلق یک رمان همچون رستاخیز عاشقی، معلول جمع شدن علل فراوانی است. شرایط فردی و اجتماعی فراوانی از لحاظ زمانی و مکانی لازم است تا برآیند آن، خلق یک کار نو و جسورانه در حیطه ادبیات یک دوره شود. این رمان برآیند عوامل فعال بی‌شماری است که بسیاری از آنها، توسط مردم عادی ناشناخته و تعریف نشده است. هنرمندان، زودتر از بقیه مردم، این عوامل راحس کرده و در قالب آثار هنری به مخاطب عرضه می‌کنند.

انتهای پیام/

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال