پنج شنبه 19 تیر 1399
رمان «رؤیای بعدازظهر» نقد و بررسی شد

مالک: جشنواره داستان انقلاب انگیزه‌ای برای نگارش رمان بود / اصلان‌پور: داستان‌نویسی کشور رو به نابودی است

نشست آینه بندان
    -     کد خبر: 6591
    -     تاريخ انتشار : 1397/10/25|11:00
رمان «رؤیای بعدازظهر» نوشته نیلوفر مالک در بیست‌وهشتمین برنامه نقد رمان «آئینه‌بندان» با حضور نویسنده اثر، سمیرا اصلان‌پور به عنوان منتقد و همچنین امیرمحمد عباس‌نژاد به عنوان مجری کارشناس برنامه دوشنبه ۲۴ دی ماه در حوزه هنری نقد و بررسی شد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری، نیلوفر مالک نویسنده رمان «رؤیای بعدازظهر» در ابتدای این نشست درباره نگارش این اثر اظهار کرد: جشنواره داستان انقلاب حوزه هنری برای من انگیزه‌ای شد تا داستانی با مضمون انقلاب اسلامی بنویسم. به همین دلیل موضوع حمله سربازان شاه به حرم مطهر امام رضا(ع) را انتخاب کردم؛ چرا که به این موضوع در ادبیات داستانی به‌ویژه برای نوجوانان کمتر پرداخته شده بود.

وی ادامه داد: می‌خواستم شخصیت نوجوانی که درگیر این ماجرا می‌شود در زمان حال زندگی کند و وارد ماجراهای قدیمی شود و آن دوران را احساس کند.

مالک با بیان اینکه 10 ساله بودم که انقلاب اسلامی به پیروزی رسید. درباره انقلاب و موضوع داستان هم مطالعات زیادی داشتم.

سمیرا اصلان‌پور، نویسنده و منتقد ادبی حاضر در این نشست، نیز با اشاره به اینکه «رؤیای بعدازظهر» داستانی بوده که ظرفیت تبدیل به رمان را نداشته است، اظهار کرد: این اثر، حتی با وجود حجم کمی که دارد، همچنان طولانی است و خواننده احساس می‌کند بیش از اندازه طولانی شده و در واقع ظرفیت یک داستان کوتاه را داشته است.

وی ادامه داد: طرح جلد و قطع کتاب دم دستی انتخاب شده است و برای نوجوانان و حتی مخاطب بزرگ‌سال غیرجذاب است و کار گرافیکی به‌خصوصی برای آن صورت نگرفته است.

اصلان‌پور در بخش دیگری از سخنانش عنوان کرد: این داستان سه ویژگی دارد؛ نخست اینکه تخیلی است و دوم برای نوجوانان است و همچنین داستان انقلاب است. از جنبه تخیلی بودن، باید به این نکته اشاره کرد که داستان‌هایی تحت عنوان علمی تخیلی می‌شناسیم و برگرفته از علمی است که اثبات شده و ممکن است در آینده نزدیک یا دور تحقق پیدا کند. نویسنده در این داستان‌ها از تخیل خود استفاده کرده و قصه‌ای ارائه می‌کند. نویسنده این داستان‌ها آشنایی عمیقی با علوم مربوطه مانند فیزیک، شیمی، نجوم و ... دارد. داستان «رؤیای بعدازظهر» در این دسته‌بندی قرار نمی‌گیرد و البته نویسنده هم ادعایی مبنی بر علمی تخیلی بودن اثر خود ندارد.

این نویسنده افزود: ما موضوع سفر در زمان در داستان داریم و سفر در زمان موضوعی است که در داستان‌های علمی تخیلی خیلی استفاده می‌شود و مبنایی دارد همچون ساخت ماشین سفر در زمان یا باز شدن دریچه‌ای برای سفر در زمان. متاسفانه در این داستان، این بعد علمی را نداریم و تنها به جنبه تخیل تکیه شده است. اما در داستان تخیلی هم دست نویسنده باز نیست که هر تخیلی را که می‌خواهد در اثر خود بگنجاند؛ مگر آنکه در خلال داستان توضیح داده شود و برای مخاطب باورپذیر شود.

وی اظهار داشت: ما داستان تخیلی را هم در چارچوب خود باور می‌کنیم. داستان «مرد دویست‌ساله» از «آیزاک آسیموف» درباره یک ربات است که در طول داستان احساسات بشری را درک می‌کند و می‌تواند عمر طولانی داشته باشد و اندوه از دست دادن عزیزانش را درک می‌کند و ما این اندوه ربات را درک می‌کنیم. ما اگر این تخیلات را باور نکنیم نمی‌توانیم داستان را پیگیری کنیم. اما در داستان «رؤیای بعدازظهر» شخصیت اصلی تنها یک بار دچار برق‌گرفتگی می‌شود و بر اثر برق‌گرفتگی به گذشته می‌رود. اما این برق‌گرفتگی برای همه ممکن است پیش بیاید و در آن صورت همه باید بتوانند بر اثر این حادثه به گذشته بروند. اینکه دیگران این فضا را باور کنند و بپذیرند به تمهیدات نویسنده مربوط می‌شود. نویسنده در این اثر نتوانسته است توجیه درستی برای سفر به زمان راوی ارائه دهد.

اصلان‌پور همچنین گفت: ممکن است نویسنده این وقایع را در عالم خواب و رویا روایت کرده باشد. در این صورت هم این مسئله پیش می‌آید که چرا اتفاقات رخ داده در خواب یا رویا به این اندازه دقیق و منظم و منطبق با وقایع تاریخی است. چرا که خواب و رویا در هم ریختگی دارد و مانند واقعیت روزمره نیست.

 

مالک نیز درباره این انتقادات گفت: من هم به این موضوع فکر کرده بودم که سفر به زمان شخصیت باید توجیه منطقی داشته باشد؛ به همین دلیل مواردی همچون مطالعه زیاد شخصیت و رویاپردازی هایش را در خلال داستان آورده‌ام. اما شاید لازم بود به جزئیات بیشتری توجه کنم.

 

سمیرا اصلان‌پور در بخش دوم سخنانش نیز با اشاره به کلیت داستان نویسی امروز کشور، اظهار کرد: معتقدم داستان‌نویسی کشور رو به نابودی است و نویسندگان امکان اینکه بتوانند تجربیات لازم را برای نگارش داستان تاثیرگذار پیدا کنند ندارند و البته این امکان در گذشته هم وجود نداشته است. نویسنده‌ای که مجبور است کارمند باشد و فرصت به دست آوردن تجربه یا تحقیق گسترده را ندارد، نمی تواند اثری جامع و خلاق را بنویسد که مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد.

وی افزود: وقتی در گذشته برای نوجوانان و کودکان کتابی منتشر می‌شد، تیراژ آن به 20 هزار و 30 هزار می رسید. اما با گسترش تفریحات و سرگرمی‌ها و فضای مجازی و از این قبیل امکانات بی انتها، تیراژ کتاب‌ها کمتر شده است. در حالی که کشورهایی که خود به وجود آورنده این تکنولوژی ها بوده‌اند دچار این معضلات نشده‌‌اند و کتاب‌ها به شکل الکترونیک و ... منتشر می‌شود و این ها در کنار هم رشد کرده‌اند. امکانات نویسنده برای آنکه برای کارش وقت بگذارد کمتر می‌شود.

این نویسنده تصریح کرد: برخی توهم دانشمند بودن پیدا کرده‌اند و تصور می‌کنند با خواندن چند خط در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی، مطالعه کرده‌اند و نیازی به کتاب ندارند. از سوی دیگر هم از نویسندگان نمی‌توان انتظار داشت با چنین دنیایی مقابله کنند.

انتهای پیام/

 

 

سایر تصاویر

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال