جمعه 23 آذر 1397
مجاهدی به مناسبت میلاد امام علی(ع):

ابعاد بسیاری از علی(ع) درشعر آیینی مغفول مانده است/ شاعر آیینی باید اخلاق‌مدار باشد

محمدعلی مجاهدی
    -     کد خبر: 3883
    -     تاريخ انتشار : 1397/1/11|12:33
محمدعلی مجاهدی پیشکسوت شعر آیینی کشور معتقد است: هنگامی که می‌خواهیم در مورد علی(ع) افتخار جهان آفرینش، سخن بگوییم باید کلی‌گویی‌ها را رها کنیم.

به گزارش خبرنگار اعزامی پایگاه خبری حوزه هنری، مراسم بزرگداشت و تکریم استاد محمدعلی مجاهدی پیشکسوت شعر آیینی کشور پنجشنبه شب 9فروردین‌ماه در پایان همایش «عصر شعر علوی» در آستانه میلاد امام علی(ع) در سالن همایش‌های اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی از سوی حوزه هنری استان قم برگزار شد.

مجاهدی در این برنامه ضمن تبریک به مناسبت آغاز ماه رجب و میلاد امام علی(ع) در مورد بایدهای شعر ولایی گفت: زمان کلی‌گویی گذشته است و امروزه باید دست از کلی‌گویی‌ها برداریم. هنگامی که می‌خواهیم در مورد علی(ع) افتخار جهان آفرینش سخن بگوییم باید کلی‌گویی‌ها را رها کنیم. از ویژگی‌های شعر آیینی معاصر جزئی‌نگری است. همینطور که بسیاری از مهارات‌ها امروزه تخصص‌های فراوانی دارند. به عنوان مثال در مورد چشم وبیماری‌های آن در گذشته تنها یک چشم و یک چشم پزشک را می‌شناختند. در حالی‌که امروزه همین چشم بیماری‌های بسیاری را به خود اختصاص داده و همچنین تخصص‌های متعددی را در میان چشم‌پزشکان نیاز دارد. این واقعه به دلیل جزئی‌نگری‌هایی است که بشر برای دستیابی به اهداف بسیار بزرگ خود در علم پزشکی در نظر دارد. در شعر آیینی هم باید این‌گونه باشد.

وی افزود: شعر آیینی همانند چندین پازل یا همان جورچین است. یکی از این جورچین‌ها را به عنوان جورچین علوی می‌توانیم در نظر بگیریم که قطعات آن شبیه به هم نیستند اما در هم تنیده و به هم مربوط هستند. در چنین جورچینی از چه ویژگی‌ها و موضوعیت‌های علی(ع) می‌توانیم سخن به میان آوریم تا این جورچین را تکمیل کنیم؟ اگر بخواهیم چند نمونه از آنها را بیان کنیم می‌توانیم به ولادت علوی، نسب علوی، قرابت علوی، طفولیت و زندگانی ایشان در آن دوران از زندگی، ارادت علوی، حکمت علوی، کرامت علوی، عطوفت علوی، محبت علوی، مرتبت علوی، خلافت علوی، حکومت علوی، قضاوت علوی، عصمت علوی، غیرت علوی، شهامت علوی، قدرت علوی، معرفت علوی، فضیلت علوی، بصیرت علوی، عبادت علوی، فصاحت علوی، خلوت و عبادت علوی، شفاعت علوی و بسیاری دیگر از شاخصه‌ها و دوره‌های گوناگون زندگی ایشان تا به غربت علوی، وصیت و شهادت علوی برسیم اشاره کرد. در پایان نیز می‌توانیم از ظهور و غیبت علوی سخن گفت.

مجاهدی که به پروانه نیز معروف است در ادامه افزود: شاعرانی که دل خود را به علی(ع) سپرده باشند هیچگاه بدون یاد و نام ایشان زندگی را سپری نمی‌کنند. قلب چنین شاعرانی به شوق علی(ع) در سینه‌شان می‌تپد. حضور علی(ع) برای این شاعران یک حضور معنوی است و با حضور فیزیکی بسیار متفاوت است. چرا که حضوری قابل لمس و تجربه است. همین حضور هم به شاعر قدرت و اجازه مکاشفه می‌دهد. چنین است که شاعر علوی با کشف خود دست به تصویرسازی و خلق یک اثر می‌زند. این خلق اثر دارای شأن بسیار عظیمی است. اما این بخشی از دنیای گسترده و عظیم‌الشأن علی(ع) است.

علی(ع) ترک ادب و اخلاق را نمی‌پسندد

مجاهدی را که بسیاری از اهالی شعر و ادب پدر شعر آیینی کشور می‌دانند ادامه داد: بسیاری از شاعران حرف از علی(ع) را زیاد می‌زنند. اما آیا سخن گفتن از ایشان کافی است. باید از خود بپرسند که ما از علی(ع) چه یاد گرفتیم. ما به عنوان شاعران علوی چه رابطه ویژه‌ای با ایشان داریم که بتوانیم به درستی علی(ع) را بشناسیم و به مخاطبان اشعار خود معرفی کنیم. این‌گونه شاعران تصور می‌کنند که علی(ع) را در آغوش گرفته‌اند. در حالی که مولای آنها یک مولای خیالی است. ذات پاک علی(ع) برخی از رفتارهای این شاعران را نمی‌پسندد. علی(ع) ترک ادب و اخلاق را نمی‌پسندد. با هیچ‌کس هم در این مورد مدارا و سهل‌انگاری ندارد.

وی با اشاره به شاعران جوان علوی گفت: شما جوانان شاعر علوی فرصت مناسبی برای دستیابی به معرفت علوی دارید. چرا که لوح دل شما پاک و منزه است. پس فرصت را غنیمت شمارید و برای افزایش معرفت و نور حقیقی الهی و اولیای خدا قدم بردارید. باید برای تحقق چنین خواسته‌ای شبانه روز در تلاش باشید. اما بهتر است هر شب در یک ساعت و مکان مشخص مدتی هرچند کوتاه را به صورت منظم به تفکر اختصاص دهید. در چنین شرایطی است که به توانایی‌های معنوی دست خواهید یافت. در چنین شرایطی است که شعر خودش بدون هیچ کوششی همانند چشمه‌ای می‌جوشد.

شعر دینی و آیینی بخش‌های متعددی دارد، یکی از آنها علوی است

مجاهدی افزود: شعر دینی و آیینی تنها به نام ائمه مربوط نمی‌شود. چرا که دارای محدوده گسترده‌ای است. شعر دینی و آیینی دارای ابعاد گسترده‌ای است. یکی از این ابعاد شعر علوی است. در حالی‌که شعر دینی و آیینی را می‌توان به بخش‌های متعدد از جمله شعر توحیدی، شعر حکمی، شعر اخلاق، شعر بیداری و رهایی و شعر مقاومت و پایداری تقسیم کرد. همچنین شعر اعتراض نیز در میان شعر آیینی قرار دارد. هنگامی که یک شاعر متعهد شرایط کنونی دنیای اسلام را می‌بیند، آیا می‌تواند بی‌تفاوت باشد. خیر، باید با شعر خود به این شرایط نابسامان دنیای اسلام اعتراض کند. به عنوان مثال آیا یک شاعر آیینی متعهد دارای اندیشه می‌تواند در مقابل وضعیت کنونی یمن ساکت بماند؟ یا باید اقدام کند. همچنین راجع به هموطنان خودمان که با مشکلات معیشتی روزهای زندگی را پشت سر می‌گذارند، آیا می‌توانید بی‌خیال باشید؟ حتی در آموزه‌های اسلام گفته شده تا 40 همسایه آنطرف‌تر خود موظف به کمک‌رسانی هستید. پس چطور ساکت بمانیم و حداقل با شعر که موهبتی الهی است به هموطنان خود کمک نکنیم. اگر ما به همین یک آموزه دینی درست عمل کرده بودیم امروزه کشورمان غرق در شادی و گلستان شده بود.

مجاهدی با تاکید بر دوستی بیشتر با خدا از سوی شاعران شعر آیینی گفت: برای افزایش معرفت و شعور و دستیابی به روزگاری بهتر برای خود و مردم در مقابل زمان‌های بسیاری که به راحتی از دست می‌دهیم، به خدا فکر کنیم. بهترین زمان هم برای پرداختن به خدا و مکاشفت با او ساعات نزدیک به سپیده صبح است که خداوند درب‌های آسمان و رحمت خود را می‌گشاید. آن زمان بهترین موقع برای عشق‌بازی با خداوند است. به خدای خود عشق بورزید. به هر شکلی که مورد علاقه خودتان هست اقدام به عشقبازی با خدا کنید. فقط یادتان باشد که خداوند حضور دارد و حواسش به تمامی لحظه‌های تو هست. گام اول اتصال حقیقی دل‌های شما به خداوند است. آنگاه خواهید دید که به حقیقت زلال می‌رسید.

مجاهدی اولین پرچم‌دار آسیب‌شناسی و منتقد شعر آیینی کشور است

در همایش «عصر شعر علوی» برخی از شاعران قمی اشعار خود که در وصف امیرالمومنین(ع) بود را قرائت کردند. در این برنامه همچنین رضا اسماعیلی از اساتید برجسته شعر آیینی کشور به ایراد سخن پرداخت. رضا اسماعیلی با بیان اینکه محبت به اهل بیت(ع) باید با معرفت نسبت به آن‌ها همراه باشد، یادآور شد: شاعران آیینی باید تلاش کنند تا از بزرگان دینی تندیس عزت بسازند؛ اشعار آیینی نباید در مخاطب احساس ترحم نسبت به اهل بیت(ع) را به وجود بیاورد. به عنوان مثال واقعه عاشورا در کربلا سرشار از زیبایی و حماسه بود. همانطور که حضرت زینب(س) به زیبایی هرآنچه در کربلا رخ داد اشاره دارد. محرم آن روز‌های کربلا نمایش قهرمانی‌های اهل بیت(ع) بود. اما در برخی موارد ما با نمایشی صرفا تلخ دست به حرکت افکار به سوی شکست اهل بیت(ع) در عاشورا می‌کنیم. چرا که بیان سرهای بر نیزه و خیمه‌های آتش گرفته به تنهایی نتیجه عکس آنچه در واقعیت رخ داده است را برای مخاطبان شعر آیینی خواهد داشت.

اسماعیلی افزود: شعر آیینی باید به معرفی هرچه بهتر و بیشتر شخصیت امام حسین و اهدافش بپردازد. غمگین کردن مردم دوستدار امام حسین و اهل بیت ایشان اقدام موثری برای مردم نخواهد داشت. مردم باید از سوی شعر آیینی با اخلاق امام حسین(ع) آشنا شوند و از او زندگی را بیاموزند.

وی در خصوص تعریف بایدها و نبایدهای شعر آیینی کشور گفت: شعر آیینی کشور به آسیب‌شناسی نیاز دارد. چرا که به عنوان یک رسانه قدرتمند در میان دیگر رسانه‌های ادبی در انتقال پیام اسلام ناب محمدی(ص) به سراسر جهان فعال است. اما برخی از شعرای آیینی به محض شنیدن واژه آسیب‌شناسی مقابل آن جبهه‌گیری‌های کور کورانه می‌کنند. در حالی که آسیب‌شناسی به بیان آموزه‌های اسلامی همان امر به معروف و نی از منکر است. در نتیجه شعر آیین بیش از دیگر گونه‌های ادبی به آسیب‌شناسی نیازمند است. زیرا یک میراث عظیمی است که باید از آن مراقبت کنیم.

اسماعیلی در ادامه با اشاره به زحمات استاد مجاهدی در شعر آیین کشور گفت: شعر آیینی کشور مدیون زحمات انکار ناپذیر استاد مجاهدی است.  ایشان در این سال‌ها اقدامات و گام‌های بسیار ارزشمندی را برای شعر آیینی کشور برداشتند و در مقابل بسیاری از دشواری‌هایی که برای این نوع شعر پیش‌ می‌آمد ایستادگی می‌کردند. به بیانی دیگر استاد مجاهد خط‌شکن شعر آیینی کشور است.

این شاعر برجسته شعر آیینی کشور در پایان گفت: مجاهدی را می‌توان اولین پرچم‌دار آسیب‌شناسی و منتقد شعر آیینی کشور دانست. تا پیش از فعالیت ایشان کسی اقدام به نقد و آسیب‌شناسی شعر آیینی نمی‌کرد. اما مجاهدی برای جاودانگی شعر آیینی هرگونه خطری را به جان خرید و دست به کار شد. این شاعر و ادیب بزرگوار با تعریف بایدها و نبایدهای شعر آیینی و پیشتازی در این عرصه راه را برای فعالیت دیگر علاقه‌مندان و اهل شعر آیین هموار ساخت.

گفتنی است این برنامه 9فروردین‌ماه سال جاری در سالن همایش‌های اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم از سوی حوزه هنری این استان برگزار شد. در این مراسم شاعرانی از استان‌های تهران ،همدان ، تبریز و قم حضور داشتند که برخی از آنها شاگردان استاد مجاهدی بودند از جمله حسین طرفه، محسن کاویانی، معین پورگلان، حسن خسروی، آقای نادعلیان، آقای نادب، آقای بشیر از شاعران افغانی، امیرحسین آکار، امیرهوشنگ وصال و... به شعرخوانی با موضوع حضرت علی(ع) و پدر پرداختند.

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال