دوشنبه 31 شهریور 1399

صافی: دفاع مقدس یک رویکرد است نه ژانر سینمایی

سیدرضا صافی
    -     کد خبر: 11669
    -     تاريخ انتشار : 1399/5/21|16:58
سرویس : استانها
سیدرضا صافی فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان معتقد است: باتوجه به جایگاه جنگ هشت ساله تحمیلی در تاریخ معاصر جهان، برای جریان‌سازی فرهنگی به شدت لازم است که حوزه دفاع مقدس به عنوان یک جریان بالنده تلقی شده و سالیانه حداقل یک فیلم با استانداردهای بین‌المللی در این حوزه تولید شود.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، سیدرضا صافی با اشاره به صنعت فیلم‌سازی کشور بیان کرد: صنعت سینما علاوه بر اینکه به شدت گران، سخت و دشوار است؛ هم در عرصه تولید و حواشیِ گریزناپذیر آن و هم در مرحله پخش و اکران، مشکلات متعددی را به دوش سازنده خود تحمیل می‌کند.

وی با اشاره به ایده ساخت فیلم «تخم‌مرغ جنگی» در سال ۱۳۸۴، گفت: ایده «تخم مرغ جنگی» بر اساس یک لطیفه رایج بوشهری که در زمان جنگ بر سر زبان‌ها افتاده بود، شروع شد و در ابتدا نیز قرار بر تولید آن به صورت یک نماهنگ بود؛ ولی در نهایت به صورت یک فیلم داستانی ۳۰ دقیقه‌ای موزیکال تولید شد که بنا بر گفته استاد خسرو سینائی «این فیلم، اولین فیلم سینمای جنگ ایران است که با محوریت زندگی و در مدح آن ساخته شده است». نکته جالب اینجاست که این فیلم موفق‌ترین کار من از لحاظ بازخورد و جذب مخاطبین بوده است. و جالب‌تر اینکه همچنان و تا همین امروز که بیش از ۱۴ سال از تولید آن می‌گذرد، به شکل مستمر در جشنواره‌های دفاع مقدس -به‌خصوص جشنواره دانش آموزی فیلم دفاع مقدس- در حال پخش شدن است و همچنان با همان قوّت اولیه با مخاطبین خود در سراسر کشور ارتباط بسیار خوبی برقرار می‌کند.

از یک فیلم تاریخی حماسی تا یک اثر طنز کودکانه

صافی با اشاره به تولید فیلم «پینوکیو، عامو سردار و رئیسعلی» بیان کرد: پس از دریافت مجوز اکران فیلم «بالابان» از سوی سازمان سینمائی و بازخورد مثبت آن، یکی از مسئولین وقت وزارت ارشاد به من پیشنهاد داد که در رابطه با شهید رئیسعلی دلواری یک کار جدی و حماسی تولید کنم؛ به گونه‌ای که بعد از گذشت سال‌ها از سریال «دلیران تنگستان» مجدداً یک فیلم مدرن و باشکوه خاطره آن حماسه را زنده کند. البته این پیشنهاد جنبه غیررسمی و دوستانه داشت و متأسفانه هیچگونه حمایتی هم پشت آن نبود، ولی به هرجهت این پیشنهاد از یکسو و علاقه و تعلق خاطرم به فرهنگ و تاریخ بوشهر از سوی دیگر، باعث شد تا تحقیق در زمینه تاریخ مبارزات ضد استعماریِ جنوب را به صورت گسترده‌ای به انجام برسانم. به‌دنبال آن پس از اندک زمانی دست‌نوشته ها و طرح اولیه روی کاغذ شروع به شکل گرفتن کرد.

وی در ادامه و در پاسخ به این سؤال که «چگونه از یک فیلم تاریخیِ حماسی به یک اثر طنز کودکانه رسیدید» افزود: با توجه به عدم حمایت مالی و هزینه های سنگینِ تولید یک فیلم تاریخی که به آن اشاره کردم، به همراه نویسنده مشترک این پروژه خانم مریم رنجبر به اتخاذ تصمیم جدیدی رسیدیم. قرار بر این شد که با توجه به محدودیت مالی، استراتژی جدیدی طراحی کنیم تا بدون اینکه به کیفیت اثر لطمه‌ای وارد شود، بتوانیم فیلمی را با مضمون تاریخ قیام دلیران تنگستان تهیه کنیم. در همین راستا بود که به سناریوی جدید رسیدیم. در «پینوکیو...» عمده ماجرا در زمان حال و امروز می‌گذرد و تنها ارجاعاتی مختصر به قیام دلیران تنگستان داریم. با این رویکرد علاوه بر اینکه مشکل مالیِ حاصل از تولید یک فیلم تاریخی را برطرف کردیم، می توانستیم پلی بسازیم تا کودکان امروزه را به تاریخ گذشته پر افتخار خود متصل کند. و اینچنین بود که «پینوکیو، عاموسردار و رئیسعلی» قدم به صفحات سفید کاغذهای یادداشتمان نهاد.

قهرمان‌سازی در سینمای دفاع مقدس

کارگردان فیلم «پینوکیو، عامو سردار و رئیسعلی» در رابطه با قهرمان‌سازی در سینمای دفاع مقدس بیان کرد: فارغ از ژانر و گونه اثر، اگر فیلم برای مخاطب عام تولید می‌شود، قطعاً باید قهرمان داشته باشد. البته منظور از قهرمان سوپرمن یا اَبَرمرد نیست، قهرمان به معنای شکست‌ناپذیر و افسانه‌ای هم نیست.

صافی افزود: قهرمان در تعریف درام کسی است که ممکن است در مسیر قصه مثل یک انسان معمولی دچار خبط و اشتباه بشود و حتی ضعف‌های یک انسان کاملاً عادی را هم داشته باشد، ولی تلاش او منجر به تحول می‌شود و در فراز و فرود روایت دراماتیک، مخاطب در کنار او و همراه با او به تحول و دیگرگونگی می‌رسد.

وی یادآور شد: در یک کلام، قهرمان کسی است که در طول مدت زمان فیلم، مخاطب را وادار می‌کند که با او همذات‌پنداری کند. بر اساس این نگاه، طبیعتاً فیلم و سینما بدون قهرمان نه تنها ۹۰ دقیقه و ۱۰۰ دقیقه یا بیشتر، که حتی ربع ساعت هم دوام نمی‌آورد و بیننده سالن سینما را ترک می‌کند.

صافی ادامه داد: در دو دهه اخیر، فیلم‌ها تمایلی به داستان‌گویی ندارند. البته به نظر بنده این عدم تمایل ریشه در عدم توان فیلم‌ساز دارد. خلق یک قهرمان و پرورش و توسعه قصه‌ای که بر مبنای رشد و تحول قهرمان باشد، اصولاً کار بسیار دشوار و شاقی است و نیاز به صرف زمان و انرژی بسیار دارد.

فیلم‌نامه‌نویس بوشهری با اشاره به پیگیری آسیب شناسی کارشناسان و منتقدین سینما در طی سال‌های اخیر گفت: امروزه همه دردمندان سینما از منتقدین و اساتید فن گرفته تا مسئولین و حتی خود فیلم‌سازها، همه یکصدا می گویند: «مشکل ما در سینما عدم وجود قصه است. خوب! طبیعتاً قصه بدون وجود قهرمان ممکن نیست.»

وی با بیان این نکته که سینما باید الگوسازی را از طریق قهرمان‌پروری انجام دهد، افزود: در مباحث اجتماعی، تربیتی، جامعه شناسی و روانشناسی به الگو نیاز است. یک جامعه پویا به قهرمان نیاز دارد و چه ابزاری بهتر از سینما که بتواند برای همه اقشار در تمام سنین الگوسازی کند.

دفاع مقدس یک ژانر سینمایی نیست

صافی با اشاره به این نکته مهم که «دفاع مقدس یک ژانر سینمائی نیست» اظهار داشت: ابتدا باید مرز بین فیلم جنگی را با فیلم دفاع مقدس مشخص کنیم. فیلم جنگی دقیقاً یک ژانر و گونه سینمایی است که همانگونه که از نام آن پیداست، متکی به عنصر جنگ و حضور فیزیکی جنگ و ادوات جنگی بر روی پرده سینماست. اما دفاع مقدس یک رویکرد است. یک اثر سینمایی می‌تواند خانوادگی، اجتماعی، سیاسی یا حتی کُمدی باشد، ولی در عین حال مبتنی بر رویکرد دفاع مقدس طراحی و اجرا شود، مانند فیلم «آزانس شیشه‌ای» که یک فیلم در ژانر اجتماعی است ولی با رویکرد دفاع مقدس نوشته و کار شده است.

وی با اشاره به جریان‌سازی فیلم دفاع مقدس افزود: با توجه به جایگاه جنگ هشت ساله تحمیلی در تاریخ معاصر جهان، برای جریان‌سازی فرهنگی به شدت لازم است که حوزه دفاع مقدس به عنوان یک جریان بالنده و مستمر تلقی شده و در همین راستا، برای پی ریزی و استمرار یک جریان مستقل سینمایی که متکی به تک جرقه‌های شاخص ولی گاه و بیگاه و ناپیوسته نباشد،سالیانه حداقل یک فیلم با استانداردهای بین‌المللی در این حوزه تولید کنیم. البته طبیعتاً پی ریزی و تداوم چنین جریانی یک عزم جدی، ملی و حاکمیتی را می‌طلبد که فارغ از دسته‌بندی‌های سیاسی و بازی‌های احزاب، در دولت‌های مختلف پیگیری شود و منحصر به یک سلیقه خاص سیاسی نباشد.

صافی با اشاره به آسیب‌شناسی فیلم دفاع مقدس تصریح کرد: متأسفانه ما به صورت علمی داشته‌های خود را ثبت و ضبط نمی‌کنیم، در حالی‌که امروزه ثبت تجربیات و انتقال آن به فیلم‌سازان جوان و ایجاد یک منبع علمی و قابل استناد در حوزه دفاع مقدس به شدت الزامی است.

گفتنی است، سیدرضا صافی فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان بوشهری از سال ۱۳۶۴ به صورت آماتور با ورود به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و انجمن سینمای جوان، آشنایی اولیه را با فیلم و سینما پیدا کرد و از همان سال تا اوایل دهه ۷۰ به ساخت فیلم‌های کوتاه پرداخت. آثاری که در جشنواره‌های مختلف ملی و بین‌المللی نیز مقام‌های درخشانی را کسب کرده است.

فیلم هشت میلیمتری «خانه شیشه‌ای» به کارگردانی او اولین افتخار تاریخ سینمای استان بوشهر در عرصه بین‌المللی است. این فیلم در سال ۱۹۹۲میلادی در جشنواره بین المللی اَبِنسی در کشور اتریش دیپلم افتخار این جشنواره معتبر را از آن خود کرد.

صافی پس از آن از طریق صدا و سیمای بوشهر چندین فیلم کوتاه و بلند مستند و داستانی و چند مجموعه تلویزیونی را تولید کرده که همگی در جشنواره‌های سینمائی و تلویزیونی حائز مقام و افتخارات متعدد شده است.

وی از اواسط دهه ۷۰ تا اواخر دهه ۸۰ با شبکه‌های مختلف صدا و سیما همکاری داشته و در سال ۱۳۸۹ اولین فیلم بلند سینمائی خود را تحت عنوان «بالابان» تولید کرد که در سال بعد با درجه کیفی «الف» از سازمان سینمایی کشور مجوز اکران عمومی دریافت کرد.

صافی در سال ۱۳۹۴ دومین فیلم سینمایی خود را با عنوان «پینوکیو، عامو سردار و رئیسعلی»  تهیه کرد. این فیلم علاوه بر مرور برخی حوادث تاریخ ضد استعماری جنوب و تجلیل از شخصیت رئیسعلی دلواری، نگاهی طنز و توأم با فانتزی به جهان یک نوجوان جنوبی دارد. پینوکیو در سال‌های ۹۴ و ۹۵ موفق به کسب برترین مقام‌های ملی و بین‌المللی سینمای کودک در سطح کشور شد و پس از اکران عمومی در سینماهای سراسر ایران، در تابستان سال جاری وارد شبکه نمایش خانگی و فضای اینترنت (V.O.D) شده است.

انتهای پیام/

 

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال