پنج شنبه 3 مهر 1399
نقالان علوی/ ۱

مرشد احدی: نقالی، سراسر سال حیات داشته باشد


مرشد محمد احدی
    -     کد خبر: 11615
    -     تاريخ انتشار : 1399/5/15|13:49
محمد احدی، پیشکسوت نقالی و پرده‌خوانی اعتقاد دارد: بهتر است جشنواره‌های نقالی به چند اجرای کوتاه در محدوده زمانی و تاریخی کم اکتفا نکند و برای کمک به زنده ماندن شیوه‌های اجرای سنتی ایرانی از جمله پرده‌خوانی در سراسر سال و تمامی کشور اقدام کند.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، مرشد محمد احدی، پیشکسوت نقالی و پرده‌خوانی با اشاره به اصالت پرده‌خوانی می‌گوید: متأسفانه از پرده خوانی واقعی، امروزه تنها نامی باقی مانده است. همچنین مردم چیزی از آن نمی‌دانند. آنچه هم امروزه به آن‌ها نشان داده می‌شود اصالت واقعی ندارد. چرا که مطالبی به این هنر سنتی و با اصالت ایرانی اضافه شده است که با واقعیت آن همخوانی ندارد.

او درخصوص چگونگی اجرای پرده‌خوانی خود در این رویداد فرهنگی هنری می‌گوید: پرده‌خوانی، هنری و حرفه‌ای است که به فراخور ظرفیت و نگاه جمعیت حاضر انجام می‌شود. باید در روز اجرا ببینم که علاقه‌مندان به این هنر چقدر خواهان شنیدن و تماشای پرده‌خوانی هستند. همچنین در یک نگاه کلی به مردم حاضر از مخاطب‌شناسی درست کمک می‌گیرم تا آنچه نیاز آن جمعیت است اجرا شود.

احدی در پیشنهادی برای شیوه برگزاری جشنواره عنوان می‌کند: بهتر است جشنواره‌های نقالی به چند اجرای کوتاه در محدوده زمانی و تاریخی کم اکتفا نکند و برای کمک به زنده ماندن شیوه‌های اجرای سنتی ایرانی از جمله پرده‌خوانی در سراسر سال و تمامی کشور اقدام کند. این که هر یک از مرشدان تنها یک اجرا داشته باشند نمی‌تواند مفید واقع شود. مشکل اینجاست که چگونه اجرایی که حدود نود دقیقه به طول خواهد انجامید را در بیست دقیقه خلاصه کنیم. در این صورت مخاطب با متن اصلی نمی‌تواند ارتباط برقرار کند و هیچ چیز از داستان و مقصود آن پرده‌خوانی دریافت نمی‌کند. پس اگر می‌خواهند واقعاً به هنرهای سنتی ایرانی در حوزه اجرای پرده‌خوانی و نقالی و همانند آن‌ها به‌صورت جدی اقدامی کنند، باید در مناطق مختلف شهرهای ایران اجرای این آثار را داشته باشیم.

این مرشد پیش‌کسوت کشور در ادامه با اشاره به پرده‌خوانی در سال‌های دور می‌گوید: در آن سال‌ها یک پرده را که وسیله اصلی کار ما به حساب می‌آید به سمت تجریش می‌بردیم و شروع به پرده‌خوانی می‌کردیم. در آن روزها و در دوران حکومت پهلوی از این کارها جلوگیری می‌شد. ما با هر مشکل و مشقتی که بود به این کار می‌پرداختیم. همچنین از دیگر نقاطی که در تهران پرده‌ برپا می‌کردیم اطراف حرم شاه‌عبد‌العظیم حسنی و امامزاده طاهر بود. متأسفانه امروزه مثل آن روزها به این هنر اهمیت چندانی داده نمی‌شد. اگر بخواهیم به این نوع از هنرهای سنتی ایران کمک کنیم باید آن را در تمامی سال به میان مردم بیاوریم.

او با اشاره به شور و اشتیاق جوانان به یادگیری و فعالیت در عرصه نقالی و پرده‌خوانی و شیوه‌های مشابه آن بیان می‌کند: این هنر، موضوع و شیوه نمایشی جالبی برای جوانان و نوجوانان است. اما جوانان و نوجوانان علاقه‌مند به این هنر با برگزاری یک جشنواره چند روزه آن هم یک بار در سال پخته نخواهند شد و به جایگاه علمی و تجربه‌ای لازم نخواهند رسید. به این ترتیب برای آماده‌سازی و تربیت نسل آینده این هنر باید فعالیت‌های نقالی و پرده‌خوانی در تمام سال ادامه داشته باشد؛ چرا که علاقه‌مندان کم‌تجربه و کم‌سن و سال برای یادگیری و تجربه‌اندوزی‌های درست و دقیق به تماشای زیاد اجراهای اصولی و تمرین نیاز دارند. ما در گذشته برای این کار روزانه در چند قهوه‌خانه برای تماشای اجرای مرشدان پیش‌کسوت و اساتید زمانه خود حاضر می‌شدیم؛ چرا که نیاز به یادگیری، ثبت و ضبط نکات آموزشی داشتیم. پس با نگاه کلاس درس قهوه‌خانه‌های شهر را قدم به قدم رصد می‌کردیم.

احدی می‌افزاید: جوانان و نوجوانان در جشنواره نقالی و پرده‌خوانی غدیر خوش درخشیدند و نشان دادند که هم استعداد این کار را دارند و هم خواهان قلبی این هنر نمایشی هستند. اما مهم‌ترین بخش برگزاری این جشنواره با پایان آن آغاز می‌شود؛ چرا که اگر فعالیت‌های هنری نسل‌های آینده این هنر از پایان این جشنواره به آغاز جشنواره بعدی ختم شود، هرآنچه تا کنون یادگرفته‌اند را فراموش خواهند کرد.

او درخصوص فعالیت‌هایی از جمله چاپ و انتشار کتاب‌هایی با هدف آموزش و ترویج نقالی و پرده‌خوانی می‌گوید: نباید تنها به چنین کارهایی بسنده کنیم، بلکه باید علاوه بر چاپ و نشر آثار آموزشی هنر نقالی و پرده‌خوانی به کارهای عملی رو بیاوریم؛ چرا که در میدان عمل است که علاقه‌مندان به این هنر می‌توانند اندوخته‌های علمی خود در این امور را تثبیت کرده و به مرحله بهره‌برداری برسانند.

این مرشد پیشکسوت در ادامه با انتقاد از عدم جایگاه درست و مناسب برخی عناوین به کار رفته برای این هنر کهن ایرانی می‌گوید: متأسفانه نقالی و پرده‌خوانی و شاهنامه‌خوانی را با هم تلفیق کرده‌اند و به همه هنرمندان آن عنوان نقال را می‌دهند. در حالی که هرکدام از این شیوه‌ها دنیایی جدا از هم با روش‌های متفاوت و عناصر سازنده مجزا هستند. به عنوان مثال مکان اجرای نقال در قهوه‌خانه‌ها است، اما مکان اجرای پرده‌خوان در مدخل‌های امامزاده‌ها قرار دارد. درنتیجه پیش از هر اقدامی باید هر عنصر سازنده این هنر در جای مناسب خود قرار گیرد؛ چرا که از قدیم «اول اساس، وانگهی کار» را گوشزد کرده‌اند.

احدی می‌افزاید: ما باید در مرحله اول نسبت به کاری که می‌خواهیم انجام دهیم معرفت و شناخت پیدا کنیم. این به آن معناست که ما پیش از هر اقدامی باید خودمان را بشناسیم و سپس نسبت به کاری که می‌خواهیم انجام دهیم شناخت و آگاهی لازم را کسب کنیم. علاقه‌مندان به این هنر باید ابتدا از خود سؤال کنند که آیا پرده‌خوان هستند؟ نقال‌اند؟ معرکه‌گیراند؟ قهوه‌خانه‌خوان‌اند؟ روایت‌خوان‌اند؟ قصیده‌خوان‌اند؟ هرکدام از این موارد و بسیاری از موارد دیگر دنیایی مجزا با ساختار و قوانین متعدد است که نباید آن‌ها را با هم مختلط و یکی دانست.

او در پایان می‌گوید: متأسفانه مکان مناسب اجرای این هنر به شیوه‌های گوناگونی که دارد نیست و یا بسیار اندک است. به‌عنوان مثال تماشاخانه مهر حوزه هنری مناسب اجرای نقالی و پرده‌خوانی نیست. این سالن همچنان که از نامش هویداست مکانی برای اجرای تئاتر است. ان‌شاءالله به‌زودی هنرمندان هنرهای نمایشی کهن ایران به مکان‌های مناسب مورد نظر برای اجرا دست پیدا کنند. در این شرایط است که هنرهایی همچون نقالی و پرده‌خوانی رشد خواهد کرد و هنرمندان جوان آن پخته و ورزیده خواهند شد. علاقه‌مندان و هنرمندان جوان این عرصه هنری در جشنواره‌ها استاد نخواهند شد و در جشنواره‌ها رقابت واقعی با هم نخواهند داشت؛ چرا که رقابت واقعی آنجایی است که با رعایت اخلاق استاد و شاگردی در مکان‌های واقعی مثل قهوه‌خانه‌ها با پیشکسوتان و اساتید خود رقابت کنند.

گفتنی است، مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری انقلاب اسلامی با همکاری معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران و اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در راستای ارتقای فرهنگ علوی و ایرانی و نیز تقویت، بازپیرایی و به‌روزرسانی هنر سنتی و دیرینه پرده‌خوانی، نقالی و حماسه‌خوانی (نعت و مناقب‌خوانی آل‌الله) در کشور، چهارمین دوره جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر (نقالان علوی) را، هم‌زمان با دهه ولایت و امامت (از عید سعید قربان تا عید غدیر خم) برگزار می‌کند.

آیین اختتامیه چهارمین جشنواره سراسری نقالی و پرده‌خوانی غدیر (نقالان علوی) ساعت ۱۸:۳۰ روز سه‌شنبه ۱۴ مردادماه در رادیو تهران به نشانی میدان ۱۵خرداد(ارک) جنب مسجد ارک برگزار می‌شود. این مراسم همزمان به صورت زنده از شبکه رادیویی رادیو نمایش، اپلیکیشن ایران صدا و صفحه اینستاگرامی رادیو نمایش پخش می‌شود.

انتهای پیام/

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال