یکشنبه 19 مرداد 1399

داودی: کرونا پرده از غفلت ما برداشته است

علی داودی
    -     کد خبر: 11581
    -     تاريخ انتشار : 1399/5/8|14:08
علی داودی مدیر دفتر شعر حوزه هنری معتقد است: ما باید با فضای مجازی آشنا شویم. کرونا پرده از غفلت عجیب ما برداشته است. اگر ما نخواهیم وارد این فضا شویم حداکثر تا یک یا دو سال آینده کنار می‌رویم.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، علی داودی طراح، گرافیست، شاعر و طنزپردازی است که در حال حاضر مدیر دفتر شعر حوزه هنری است. با او که صاحب کتاب‌های مجموعه غزل «نام تو»، مجموعه شعر سپید مقاومت «سوء تفاهم» و.... است و در دوره‌های مختلف، داور جشنواره‌های ادبی حوزه هنری بوده، درباره اهمیت برگزاری مهرواره «شعر و داستان جوان سوره» و جشنواره «شعر و داستان انقلاب» و شیوه جدیدی که کرونا بر برگزاری جشنواره‌ها تحمیل خواهد کرد به گفت‌وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید:

به عنوان هنرمندی که سال‌ها در عرصه ادبی و خصوصاً شعر فعالیت داشته و در ادوار مختلف داور جشنواره‌های ادبی بوده‌اید، به نظر شما برگزاری چنین جشنواره‌هایی چه اهمیتی می‌تواند داشته باشد؟

کارکردهای مختلفی را برای جشنواره‌ها و از جمله جشنواره‌های شعر و داستان حوزه هنری می‌توان برشمرد، اما به نظرم مهم‌ترین کارکردهای جشنواره این است که چند موضوع را به صورت همزمان و توأمان پوشش می‌دهد. موضوعاتی مانند کشف و معرفی استعدادها، پرداختن به اولویت‌های فرهنگی، حمایت از قشر هنرمند و ایجاد فضایی برای تعامل آن‌ها با یکدیگر. اینها به نظرم مهم‌ترین دلایلی است که با برگزاری یک جشنواره، سازمان برگزارکننده سعی می‌کند به این اهداف برسد، اما اینکه تا چه حد در هر کدام از این زمینه‌ها موفق باشد به برنامه‌ریزی و آشنایی مدیران به حیطه کاری‌شان برمی‌گردد.

یکی از موضوعاتی که در این چند ماهه به‌ویژه بعد از شیوع کرونا در زمینه برگزاری جشنواره‌ها درباره‌اش بحث می‌شود و معمولاً به‌عنوان اولین راه حل هم مطرح می‌شود این است که بیاییم جشنواره را در فضای مجازی برگزار کنیم، یعنی یک فراخوان برای برگزاری بدهیم و یک افتتاحیه و اختتامیه مجازی و جشنواره‌ای برگزار شود. به نظر شما آیا صرف برگزاری یک ارتباط در فضای مجازی می‌تواند کارکردهای واقعی برگزاری جشنواره را به دنبال داشته باشد؟

نکته ای که من بر آن تأکید می‌کنم این است که ورود و حضور ما در فضای مجازی، مختص به یک دوره چند ماهه نیست. یعنی اینطور نیست که ما از چند ماه قبل وارد فضای مجازی شده باشیم. ما سال‌هاست که آرام آرام قدم به این فضا گذاشته‌ایم و اکنون ما را احاطه کرده است. اما مسئله اصلی این است که کرونا این فضا را به‌صورت «واقعی» به ما نشان داده، من به‌عنوان شاعری که ارتباط خوبی با فضای مجازی ندارد، متوجه این موضوع هستم که در این عرصه جا مانده‌ایم. شاید اگر ارتباط بهتری داشتیم می‌توانستیم با مخاطبانمان بسیار بهتر و بیشتر در ارتباط باشیم.

اما درباره جشنواره مجازی؛ به این موضوع معتقدم که در عین حال چاره‌ای جز برگزاری جشنواره در فضای مجازی وجود ندارد، اما یک خلأ بسیار مهم احساس می‌شود، یک جای خالی بزرگ، که می‌شود اسمش را گذاشت خلأ دورهمی، خلأ گعده، خلأ هم‌نفس شدن.

در جشنواره‌ها یکی از کارهایی که صورت می‌گرفت دور هم جمع شدن افراد و حتی بازدید آن‌ها از مکان‌های مختلف و یا حضور در دوره‌های آموزشی فشرده سه یا چهار روزه بود. الان می‌شود دوره‌های آموزشی و شرکت در مراسم را خیلی راحت در فضای مجازی برگزار کرد، اما آن دیدار و هم‌نشینی چه می‌شود؟ چیزی که حتی بیشتر از صرف نشستن در کلاس‌های آموزشی، برای نویسندگان و شعرایی که از شهرها و مکان‌های مختلف شرکت می‌کردند، جشنواره را زنده می‌کرد. دیدارهای دورهمی خودش برکاتی داشت که جشنواره مجازی آن را ندارد.

جان هنر، ارتباط است و بدون ارتباط، هنر زنده نیست. ممکن است در رد این ادعا بگویند هنری که از پیشینیان به ما رسیده است که الان دیگر زنده نیست، اما به این مسئله توجه ندارند که اینها نهایتاً توسط یک آدم زنده روایت می‌شود. شما ببینید شرکت در جلسه مثنوی‌خوانی چه حس و حالی دارد و اینکه مثنوی را تنها بخوانی چه حالی دارد. الان شاید یک لایو – ارتباط زنده تصویری - بتواند حتی از یک جشنواره پرمخاطب‌تر باشد، اما مسئله تنها پرمخاطب بودن نیست، آن حس کنار هم بودن هم خیلی اهمیت دارد.

در شرایط بهداشتی - اقتصادی فعلی می‌توان جشنواره را در فضای مجازی برگزار کرد، اما باید اقتضائاتش را شناخت. البته به نظر من همین تنگناها و ورود به فضاهای مجازی می‌تواند بر فضای فرهنگی ما تأثیرات مثبت بگذارد.

چه تأثیراتی می‌تواند داشته باشد؟

اتفاقی مثل کرونا باید مسئولان فرهنگی را هوشیار کند که خودشان را بسنجند که در فرهنگ و برنامه‌ریزی فرهنگی و در حیطه خودشان و سازمانشان چه قدر نقش ایفاء کرده‌اند و به فرض، اگر آن‌ها نبودند چه کم و کاستی‌ای به‌وجود می‌آمد؟ آن‌ها باید بیندیشند که اگر مؤثر نبوده‌اند- که به نظر می‌رسد نبوده‌اند-  آیا «ایده»شان اشتباه بوده یا «نحوه اجرایشان» که در این فضا، امکان تأثیرگذاری ندارند و آن وقت است که می‌توانند به سمت اصلاح بروند.

فضای مجازی پارامترهای خاص خودش را دارد و ارزش‌گذاری در آن بسیار پیچیده است، این فضا، فضای بسیار آزادانه‌تری نسبت به فضای واقعی دارد. به‌نظر من اتفاق کرونا – منظورم بیماری نیست بلکه تأثیرش بر فرهنگ و هنر است- سال‌هاست که شروع شده و تنها تفاوت شرایط کنونی این است که الان در اوج است. قرنطینه از ده یا بیست سال پیش شروع شده است، اما حالا واقعیت صریح را داریم می‌بینیم. در بسیاری از جشنواره‌ها ما در یک سالن می‌توانستیم همه چیز را کنترل کنیم اما الان، مدیر دیگر آن سالن را ندارد که حتی رفت و آمد افراد را کنترل کند.

ما باید با فضای مجازی آشنا شویم. کرونا پرده از غفلت عجیب ما برداشته است. اگر ما نخواهیم وارد این فضا شویم حداکثر تا یک یا دو سال آینده کنار می‌رویم. در حال حاضر اساتید بزرگی که افتخار ما و بعضاً از قله‌های ادبیات فارسی هستند به‌واسطه نبودن در فضای مجازی کنار رفته‌اند و افراد کم سن و سال، ولی آشنا و فعال در فضای مجازی دارند می‌تازند.

البته باید پیش‌تر از اینها، حداقل در شرایط اقتصادی بهتر، این قرنطینه حقیقی و حقیقت پیش‌بینی می‌شد و و زیرساخت‌ها آماده می‌شد؛ چرا که در شرایط معیشتی سخت، فرهنگ تا حدودی از اولویت حمایت سازمانی خارج می‌شود و به همان نسبت به فعالیت فردی روی می‌آورد که طبیعی‌تر است. در این فضا، هنرمندان واقعاً خود خودشان هستند و کار خودشان را می‌کنند و کمتر در قید دوستی و همکاری و تعارفات استاد- شاگردی و .. هستند.

من معتقدم که ما باید پرقدرت وارد این فضا شویم، اما آن فضای جشنواره‌ای «در کنار هم بودن» هم نباید به فراموشی سپرده شود.

گفتنی است، هفدهمین مهرواره «شعر و داستان جوان سوره» برگزار شده و به‌زودی نتایج آن اعلام می‌شود و دوازدهمین جشنواره «شعر و داستان انقلاب» نیز در مرحله داوری آثار است.

انتهای پیام/

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال