پنج شنبه 21 فروردین 1399
در نشست تخصصی «آسمان نگاره‌ها» مطرح شد؛

هنر انقلاب برآمده از مطالبات مردم است/ تاکید بر تدوین اصول و مبانی نگارگری

نشست های تخصصی نمایشگاه نگارگری «آسمان نگاره‌ها»
    -     کد خبر: 10685
    -     تاريخ انتشار : 1398/11/29|11:10
دومین روز از نشست‌های تخصصی نمایشگاه «آسمان‌نگاره‌ها» عصر روز دوشنبه ۲۸ بهمن‌ماه در فرهنگستان هنر برگزار شد.

به گزارش پایگاه خبری حوزه هنری، در اولین بخش این نشست که با حضور سیدعبدالمجید شریف‌زاده، رضا میرمبین، پرویز حاصلی و رضا صفری برگزار شد؛ شریف‌زاده به تبیین نگرش و تکوین نگارگری ایران در بازه زمانی دهه 50 تا 90 شمسی پرداخت و این هنر را مورد ارزیابی قرار داد.

نگارگری معاصر نمی‌تواند با تاریخ امروز ارتباط برقرار کند

در ادامه این برنامه رضا میرمبین با موضوع متناقض‌نگری تاریخی در نگارگری معاصر ایران مباحث خود را ارائه کرد. وی با بیان اینکه متناقض‌نگری تاریخی در نگارگری ایران در مواجهه این هنر با مدرنیته اتفاق افتاد و این مسئله به دلیل عدم درک صحیح تاریخ و زمان در این هنر است بیان کرد: با ظهور مدرنیته، ما بین تاریخ خودمان و تاریخ فلسفه غرب گسستی مشاهده کردیم و به سمت متناقض‌نگری رفتیم، چرا که معنای درستی از مدرنیته درک نشد. در این دوره بسیار افراطی به برخی عناصر غرب تمایل پیدا کردیم و در مواردی بسیار افراطی به حذف عناصر غربی در هنر و فرهنگ پرداختیم و این افراطی‌گری باعث ایجاد گسست تاریخی میان ایران و فرهنگ غرب شد.

وی تاکید کرد: نگارگری همیشه فرآیندی زنده بوده است، اما متاسفانه نگارگری معاصر نمی‌تواند با تاریخ امروز ارتباط برقرار کند و بازتاب دهنده مسائل روز باشد و تنها معدودی از هنرمندان موفق شدند که به این مهم دست پیدا کنند.

وی با بیان دلایلی از ایجاد گسست تصریح کرد: عدم ارتباط هنرمندان با ادبیات و آگاهی کم نگارگران از اتفاقات روز باعث گسست در این هنر شده است و برای برون‌رفت از این وضعیت، نیازمند تبیین مبانی فلسفی و اجرایی برای هنر نگارگری هستیم.

آموزش رکنی مهم در احیای هنر نگارگری

در ادامه این برنامه پرویز حاصلی به تشریح فرآیند آموزشی در هنر نگارگری پرداخت و آموزش را یکی از ارکان مهم در احیای این هنر دانست.

وی با تاکید بر اینکه با محوریت آموزش لازم است تفکر نگارگری را احیا کرد و تنها به الگوبرداری از آثار گذشته نپرداخت، تصریح کرد: برای احیای هنر نگارگری باید جریان فکری این هنر را به درستی تدوین کرد، چرا که یک جریان هنر، ماحصل چرخه‌ای از مولفه‌های مختلف است.

حاصلی با بیان پیشنهاداتی در خصوص فرآیند آموزشی در نگارگری امروز، تدوین اصول و مبانی نگارگری را از ضرورت‌های آموزش این هنر دانست و همچنین شاخصه‌مند کردن، استفاده از منابع جدید، استفاده از ابزارهای جدید و تدوین برنامه‌های آموزشی قابل ارزیابی را جزء ملزومات مهم آموزش نگارگری نوین دانست.

در ادامه این نشست رضا صفری تغییر الگوواره تصویر و کلمه را در سنت نگارگری با تاکید بر هنر انقلاب اسلامی مورد بررسی و ارزیابی قرار داد.

وی با بر شمردن ویژگی‌های اساسی نقاشی و نگارگری ایرانی، پیوستگی آن‌ها را به ادبیات و مضامین ادبی، عرفانی و دینی جزء شاخصه‌های اصلی این هنر دانست و تصریح کرد: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با تغییر الگوواره‌های تصویری و همچنین روح حاکم بر نگارگری در ساختمان این هنر تغییراتی به وجود آمده است. در این دوره نگارگری به لحاظ همراهی با داستان و روایت احساس نیاز به همراهی با ادبیات را در خود کمتر می‌بیند، همچنین چهره‌ها در آثار از ماهیت ابدی و ازلی خارج شده و چهره‌ها تقریبا حالت واقعی به خود گرفته‌‌اند.

هنر انقلاب به میان مردم آمده است

وی تاکید کرد: امروز هنر انقلاب خود را از گالری‌ها، نمایشگاه‌ها و محافل خصوصی هنری خارج کرده و به‌طور ویژه به میان مردم آمده است که این نوع تغییر می‌تواند به لحاظ معناشناختی ناشی از بلوغ هنرمندان و تولد یک نوع الگوواره‌ای از هنر نگارگری در این دوره باشد.

وی با بیان دو ویژگی مهم هنر نگارگری گفت: تغییر الگوواره‌ها در چهارچوب فرمی آثار و استقلال تصویر از متن ادبی دو ویژگی مهم هنر نگارگری امروز است.

در بخش دوم این نشست که با حضور حبیب الله صادقی، محمد خزاعی، پرویز اقبالی و هادی بابایی برگزار شد؛ اساتید به بررسی هویت، تاریخ و نسبت نگارگری ایرانی با دیگر هنرها پرداختند.

در این نشست محمد خزاعی با تاکید بر عنصر خط در هنر ایرانی، سادگی و نزدیکی به طبیعت را از ویژگی‌های بارز آثار هنرمندان ایرانی دانست و خط را برای انتقال مفهوم از ابزارهای مهم هنر ایرانی برشمرد.

وی با بیان کلیاتی از تاریخ طراحی در ایران از دوره قبل از اسلام تا دوره معاصر با ارائه تصاویری به بررسی و معرفی آثار مهم و کمتر دیده شده‌ای از طراحی‌های ایرانی در ادوار مختلف پرداخت و از انتشار کتاب مصوری از این آثار نایاب خبر داد.

هویت در هنر انقلاب توجه به معنی و معنویت است

در ادامه برنامه پرویز اقبالی با اشاره به هنر و تعریف آن در فلسفه غربی و بررسی دو شاخه هنر کاربردی و هنر زیبایی‌شناسانه در خصوص تصویرسازی و نگارگری بعد از انقلاب و تلفیق این دو هنر در عصر معاصر صحبت کرد.

وی تصویرسازی و نگارگری را جزء هنرهای کاربردی برشمرد و برای هر دو هنر اشتراکاتی را در نظر گرفت و گفت: نگارگری در دو نوع ادبیات عرفانی و حماسی جلوه‌گر شده است، چرا که مخاطب‌محوری یکی از اصول نگارگری بوده است.

وی ادامه داد: در ادوار گذشته نگارگری در خدمت تصویرسازیِ تاریخی قرار داشت و تاریخ و رویدادهای مهم را به تصویر می‌کشید، چرا که لازم داشتیم تاریخ را فراموش نکنیم، اما از قرن نوزده به بعد تنوع مخاطب تقسیم‌بندی‌های جدیدی را در تصویرسازی و نگارگری ایجاد کرد.

وی خیال را از اشتراکات تصویرسازی و نگارگری دانست و تفاوت این دو هنر را در اجرای فنون فرمی برشمرد.

وی با اشاره به تحول و تغییر در تصویرسازی نوین فاصله گرفتن این هنر را از رمان‌ها و ادبیات به سمت استقلال در بیان ایده‌ها با ارائه تصویر از ویژگی‌های تصویرسازی امروز دانست و گفت: از ویژگی‌های مهم تصویرسازی دوران انقلاب می‌توان به توجه به ادبیات عرفانی، تاریخ اسلام، ادبیات حماسی و جنگ، شهادت، اعتراض و دشمن‌ستیزی اشاره کرد.

وی با بیان اینکه هویت بر دو جزء تداوم و تمایز استوار است و بر مبنای سنت شکل می‌گیرد تاکید کرد: هویت در هنر انقلاب توجه به معنی و معنویت است، اما در غرب توجه مفهوم است که این دو با هم تفاوت معنایی دارند.

در پایان این نشست هادی بابایی نیز با بررسی تاریخ ادواری هنر نگارگری، نسبت نگارگری ایران با هنرهای مطرح در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی را مورد ارزیابی قرار داد.

وی با اشاره به اینکه تعریف دقیقی از نگارگری ایرانی در دست نیست به فصل‌های مشترک آثار نگارگری در طول تاریخ پرداخت و گفت: ترکیب‌بندی‌های منحصر به فرد، پراکنده کردن موزون همه اجزا، طبیعت‌گرایی، بهجت‌زا بودن، مبهم بودن زمان و مکان‌، زاویه دید فراگیر، دو بعدی بودن، شاعرانگی و معناگرایی، راوی بودن تصاویر، هم سویی همیشگی قالب بر محتوا و میل به عالم مثال و تزئین‌گرایی و پرداخت ماهرانه اجزا از جمله مشترکات آثار نگارگری در طول تاریخ این هنر است.

وی تاکید کرد: بعد از انقلاب جریان جدیدی که در هنر نگارگری می‌بینیم به واسطه مطالبه‌گری مردم از هنرمندان اتفاق افتاد و تا اوایل دهه هفتاد آثار تزئینی برای مردم کافی نبود و مردم دوست داشتند در آثار هنری معنویت، دین‌مداری و نشانه‌های محتوایی ارزشی را ببینند، اما از اوایل دهه هفتاد به این سو دوباره فضای نوجویی در هنر شکل گرفته و نگارگری هم متاثر از این اتفاق دچار تغییراتی شده است.

انتهای پیام/

 

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال