شنبه 10 اسفند 1398
سومین جلسه از نشست‌های «شبی با نویسنده» برپا شد/ ۱

مومنی‌شریف: عظمت انقلاب با فهم درست از پیش از انقلاب نمایان می‌شود

شبی با نویسنده
    -     کد خبر: 10622
    -     تاريخ انتشار : 1398/11/20|17:02
رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی در سومین جلسه از نشست‌های «شبی با نویسنده» گفت: عظمت انقلاب زمانی دیده می‌شود که فهم درستی از پیش از انقلاب داشته باشیم.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری حوزه هنری، در سومین جلسه از نشست‌های «شبی با نویسنده» روز گذشته شنبه ۱۹ بهمن‌ماه در تالار مهر حوزه هنری حجت‌الاسلام‌ والمسلمین علی باقری تکریم شد.

محسن مومنی‌شریف رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی در سومین جلسه از نشست‌های «شبی با نویسنده» گفت: یکی از قدرت‌ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی بسیج افکار عمومی مردم است که با راهپیمایی‌های عاشورای 1357 آغاز شد و تا امروز پس از گذشت 41 سال در تشییع جنازه سردار عزیزمان این حضور ده‌ها میلیونی را می‌بینیم که همچنان ادامه دارد. این رویداد توفیق کمی نیست. احساس مسئولیت مردم نسبت به سرنوشت کشورشان اتفاقی است که تا پیش از انقلاب به این قدرت وجود نداشت، چرا که این قدرت امام خمینی بود که توانست با بسیج افکار عمومی کشور آرمان‌سازی و ملت‌سازی کند. امروزه شاهد رویدادهای ناخوشایندی در کشورهای عربی همسایه به‌خاطر بی‌آرمانی‌هایشان هستیم. این کشورهای بی‌آرمان سر در گم هستند و هر بار دچار مشکلاتی همچون شکل‌گیری داعش می‌شوند.

مومنی‌شریف افزود: عظمت انقلاب زمانی دیده می‌شود که فهم درستی از پیش از انقلاب داشته باشیم. فعالیت‌های دوستان عزیزمان که به تاریخ انقلاب اسلامی اهتمام دارند را قدر می‌دانیم. همچنین به‌خاطر ضبط و ثبت گذشته‌ها که مورد استفاده تاریخ‌نویسان و پژوهش‌گران آینده کشور است از حجت‌الاسلام باقری تشکر می‌کنیم.

وی در پایان گفت: حوزه هنری، امروز آرشیو غنی برای تاریخ‌نویسان دارد. خوشبختانه همکاران ما از سال‌ها پیش با آینده‌نگری‌های خود بدون توجه به گرایشات سیاسی افراد به جمع‌آوری خاطرات همه کسانی که در مبارزات انقلاب اسلامی نقشی داشتند پرداخته‌اند. از همه همکاران خود برای این زحمات قدردانی می‌کنم و خداوند را شکر می‌کنم.

حجت‌الاسلام‌ باقری کوشنده‌ای صبور، عالمی نجیب و مولفی گمنام است

هدایت‌الله بهبودی در این مراسم یادداشت از پیش نوشته شده خود متناسب با فعالیت‌های حجت‌الاسلام‌ والمسلمین علی باقری در خصوص انقلاب و 15 خرداد را خواند. متن این یادداشت چنین است:

«آنچه می‌گویم یک تعریف پذیرفته شده و قطعی در بین اهل تاریخ نیست. بلکه برداشتی آزاد برای ارائه یک مفهوم است. در میان اصطلاحات علم تاریخ واژه‌ای است که مترادف «دوره» و آن کلمه «عصر» است. واژه «دوره» اصطلاحی عام و فراگیر است و به هر بازه زمانی می‌توان اشارت داد و اما کلمه «عصر» مفاهیمی پنهان دارد همچون اسقرار، تداوم، تاسیس نهادها و نمادها، سیرت‌سازی فرهنگی، پایه‌گذاری عناصر تمدن آفرین و از این دست. واژه عصر پیش از آنکه واجد معانی مثبت باشد دارنده ویژگی‌های نشان‌دار و قابل تشخیص است. اول دوام و ماندگاری است. اگر با منابع تاریخی دوره پهلوی آشنا باشید می‌بینید که گزارشگران یا مبلغان تاریخ آن زمان از کلمه عصر بهره برده و از اواخر دهه 40 و اوایل دهه 50 شمسی این اصطلاح را به کار می‌گرفتند. یکی از دلایل این امر گذشت 50 سال از روی کار آمدن پادشاه پهلوی بود. دلیل دیگر توانایی‌های خودپندارانه پادشاه وقت بود. همچون سیادت نیابتی در منطقه، بارش پول نفت ناشی از گرانی فزاینده آن، گمان رویین‌‌تن بودن با فلز صلاح‌های رسیده از غرب و بالاخره چنگ‌انداختن به گلوی هر نفس‌کش سیاسی داخلی. اما در آن عصر روزنه‌هایی وجود داشت که خودبینی‌های حاکمان اجازه دیدن آنها را نمی‌داد. سرآمد آن روزنه‌ها حفره وابستگی بود. پایه‌گذاری و تداوم حاکمان پهلوی بر دو شکل دو کودتا بود که نقشه و هزینه آن توسط دولت‌های غیر ایرانی کشیده و پرداخت شد. روزنه دیگر نادیدن مردم بود. معادله ارباب و رعیت، هرچند کوشیده شد از شیوه مالکیت بر تولید زدوده شود، اما در مالکیت بر حکمرانی باقی‌ ماند. مردم تا زمانی خوب بودند که فرمانبر بمانند. این حفره هم دیده نشد. روی سخن به‌جای دیگری است. وگرنه از این دست روزنه‌ها و سخن کم نبودند. آیا می‌توانید دوره حاضر را با عنوان عصر انقلاب اسلامی نام‌گذاری کنید؟ از نگاه من ما در عصر انقلاب اسلامی به سر می‌بریم. تکرار می‌کنم. اطلاق واژه عصر به این روزگار جدا از ارزش‌گذاری و خوش‌آمد و بد‌آمد است. یعنی اگر جریان حاکم بر تاریخ ایران در 41 سال گذشته، نه با صفت انقلاب و اسلام، بلکه با اوصافی همچون نهضت، جنبش، رفورم و یا هر زیر بنای فکری دیگر، اما با شرط پدید آوردن ویژگی‌های موجود ظهور می‌یافت آن را باید با واژه عصر توصیف می‌کرد.

همانطور که گفتم پایداری و تداوم نه با وابستگی بلکه در استقلال ویژگی بارز یک عصر است. انقلاب اسلامی حادثه‌ای زودگذر و کم‌دوام نبود. حکومت برآمده از این انقلاب توانسته است از استقلال سیاسی خود علی‌رغم خواست مخالفان پرشمار بیرونی نگهداری کند. دومین ویژگی، سازه مردمی در حکمرانی جمهوری اسلامی است. خوشبختانه یا متاسفانه بند بند این سازه با پیچ و مهره مردم بسته شده است. خوشبختی از این نظر که تخریب این بنا با مصالح و عناصر به کار رفته غیر ممکن یا بسیار سخت است و تاسف از این دیدگاه که خدشه در احترام به مردم، چفت و بست این سازه را ناپایدار خواهد کرد. سوم، نظریه‌ها و دیدگاه‌های برآمده از این دوره است. دیدگاه‌های سیاسی، نظریه‌های فرهنگی، تولید ادبیات، آفرینش‌های علمی و از این دست مقولات که توان جلب و جذب اندیشمندان و سپس آحاد مردم را داشته باشند. منظورم اندیشمندان جهانی است.

چهارم، تاثیرات منطقه‌ای و جهانی است. عناصر ذاتی انقلاب اسلامی نشان داده است که قدرت تولید مثل فرهنگی و سیاسی دارد. پنجم ویژگی‌های تمدن‌سازی است. سرآمد این ویژگی‌ها تولید فکر است. پی‌جویی اندیشه به‌جای مانده از رهبری انقلاب می‌گوید که از اواسط دهه 40 شمسی تا نیمه دهه 60 سرخط اندیشه اسلام سیاسی بی‌ کم و کاست در دست است. ما در کدام بخش از این عصر به سر می‌بریم. عصر انقلاب اسلامی در کدام قطعه از عمر خود است. نمی‌توان به این پرسش پاسخ سر راست داد. اما یک نکته روشن است. ممکن است نتوانیم برای پایان این عصر نقطه‌ای را نشان دهیم. اما برای مقتدای آن تاریخ روشنی وجود دارد. اگر آورده‌های تاریخی انقلاب اسلامی را از ابتدای ظهور اسلام مرور کنیم در دوره معاصر فقط به یک نقطه می‌توانیم اشاره کنیم و آن رخدادهای اوایل دهه 40 شمسی است. سال‌های 1341 تا 1343. یعنی آغاز نهضت اخیر ایران به رهبری امام خمینی در مهر 1341، اوج گیری آن در خرداد 1342 و خفتن آتش آن زیر خاکستر آبان 1343.

این آغاز در ظاهر شکست خورد، در هم پیچیده شد و عناصر موسس آن پراکنده شدند. اما در باطن زنده ماند. مجهز شد، هوادار پیدا کرد و در انتظار فرصت رویش، مثل دانه‌ای که زیر خاک مستعد پنهان باشد، ماند و ماند و ماند تا آبان 1356. از 10‌اُم آبان 1356 شروع به رویش کرد و در 22 بهمن 1357 جوانه سبز خود را نمایان کرد. امروز اینجا کنار هم نشسته‌ایم تا از کوشنده‌ای صبور، عالمی نجیب و مولفی گمنام به بزرگی یاد کنیم. هم‌ او که توانست با تلاشی چشمگیر، یادها و نام‌های مبتلای عصر انقلاب اسلامی را برای آیندگان به یادگار بگذارد. جناب آقای حجت‌الاسلام علی باقری.»

دایره‌المعارف 15 خرداد تولید شود

در ادامه این برنامه قاسم تبریزی نیز در سخنانی با اشاره به جریان 15خرداد با الهام از کلام امام خمینی گفت: 15 خرداد نقطه عطفی در تاریخ معاصر ماست. گاهی ممکن است این سوال به ذهن برسد که چرا نقطه عطف؟ چه ویژگی‌هایی این قیام داشت؟ ما قیام‌ها و نهضت‌هایی در 100 سال اخیر داشتیم. چرا 15 خرداد؟ اگر بخواهیم به صورت محوری مطرح کنیم، ماهیت نهضت 15خرداد اسلامی، رهبری آن مرجع تقلید و از علمای جریانات مذهبی، هدف نهضت دفاع از اسلام در برابر حاکمیت استبداد و استعماری به نام آمریکا. مدافعان نهضت فقط جریانات اسلامی و مسلمان بودند. نهضت از قم آغاز شد. از حوزه علمیه و از مرکز دین، مرجعیت و روحانیت تشیع. پیوند نهضت با نهضت عاشورا بود. ایام مصادف با محرم بود و در روز عاشورا آغاز این نهضت بود. در روند این نهضت جریانات سیاسی معاصر هر کدام در برابر نهضت موضع‌گیری منفی داشتند. جریان چپ، نهضت را شورش کور و ارتجاعی شمرد. جبهه ملی و جریان راست خودشان را از هر گونه پیوند با نهضت مبرا دانستند و محکوم کردند. جریان روشنفکری به تعبیر شادروان جلال‌آل احمد با سکوت خود از خون به ناحق ریخته شهدای 15خرداد گذشت و سکوت را ترجیح داد. جریان شاهنشاهی به تعبیر اسدالله اعلم که در آن زمان نخست‌وزیر بود با قصاوت قلب با مردم برخورد کرد.

وی افزود: در این میان ما نهضت‌هایی داشتیم. همانند نهضت مشروطیت که روحانیت با جریانات ملی و سیاسی آمدند. اما نتیجه آن اعدام و ترور و انزوای روحانیت و حرکت به سوی غرب بود. در نهضت جنگل رهبری با روحانیت بود. نفوذ عوامل بهاییت و انگلیس در نهضت به شکست انجامید. اگرچه عملکرد قزاق‌ها را نباید از یاد برد. در نهضت ملی شدن صنعت نفت روحانیت با جریان ناسیونالیسم آمد و متاسفانه آن کردن که انسان شرم دارد از جزئیات آن. اما در 15 خرداد روحانیت تنها آمدند و فقط با مقصد اسلام، اگرچه دیگر جریانات به میدان نیامدند. لذا در این نهضت جریان کاملا اسلامی بود و حرکت، حرکتی اسلامی بود.

تبریزی ادامه داد: امام در سخنرانی 15 خرداد با چند سوال به چند نکته اشاره کرد. ایشان فرمودند: «15 خرداد چرا به وجود آمد؟ مبدا وجود آن چه بود؟ و دنباله آن در سابق چه بود؟ بعد از آن چه خواهد شد؟ 15 خرداد را چه کسی به‌وجود آورد و چه کسی آن را دنبال می‌کند؟ 15 خرداد برای چه مقصودی بود و برای چه مقصدی است؟ 15 خرداد و مقصد آن را بشناسید و کسانی که این نهضت را به‌وجود آوردند بشناسید. و کسانی که از این به بعد امید تعقیب آن‌ را دارند بشناسید. همچنین مخالفین 15 خرداد و مقصد آنرا باید شناخت.»

وی در پایان گفت: در این حرکت اسلامی طی چهار دهه گذشته در خاطرات رجال سیاسی به گونه‌های مختلف اشاره به قیام 15 خرداد، حضور مردم متدین و جریانات اسلامی تا حدودی شد. ویژگی کار حجت‌الاسلام باقری این بود که از موقعیت استفاده کرد. اگرچه به نظر می‌رسید باید فعالیت‌های مربوط به جمع‌آوری رویدادهای 15 خرداد در سال‌های 1359 و 1360 انجام می‌شد که بسیاری از شاهدان عینی در قید حیات بودند اما در همین زمان هم که کار را شروع کرد موقعیت مناسبی شد تا شخصیت‌هایی که در نهضت حضور داشتند خاطراتی جمع‌آوری کرد که امید است منجر به دایره‌المعارف 15 خرداد تبدیل شود.

انتهای پیام/

ارسال نظر

نام
پست الکترونیک
متن
captcha
ارسال